Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/2086

KARAR NO : 2024/1452

KARAR TARİHİ : 06/09/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/06/2021

NUMARASI : ... Esas, ... Karar

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. ...,

DAVALI : ... - TCK NO:..., ...

VEKİLİ : Av. ...,

DAVANIN KONUSU : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 06/09/2024

YAZIM TARİHİ : 06/09/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/01/2016 tarihli açık satış noktası sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile davalının, müvekkili şirketin pazarlama ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 20.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiğini, herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın satış miktarının tamamlanması ile birlikte sözleşmenin sona ereceğini, davalının işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla davalıya 15.000,00.TL katkı payı ödenmesi hususunda mutabakata varıldığını ve müvekkili tarafından katkı payının davalıya ödendiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalı-işleticinin sözleşme süresi dolmadan müvekkili şirkete herhangi bir yazılı veya sözlü olarak bildirim yapmadan sözleşmenin 21. maddesini ihlal ederek işyerinin faaliyetine son verdiğini, davalının sözleşme hükümlerini ihlali sonucunda, müvekkili şirket tarafından davalıya ödenen 15.000,00.TL katkı payının ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, süresi içerisinde alacak talep edilmediğini, davacı ile sözleşmenin yapıldığında kendisinden boş senedin alındığını, işlerinin ters gitmesi ve işyerinin kapmasından sonra boşlukları sonradan doldurulduğunu, sözleşmedeki teminatın karşılığı olarak alınan boş senetlerin, davacının ana bayisi olan ... Bira Kola Meşrubat Tic. ve San. Ltd. Şti. aracılığıyla 12.000,00.TL meblağı doldurarak ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında aleyhine kambiyo senetlerinden dolayı icra takibi başlatıldığını, senedin bedelini haricen elden ödediğini, icra dosyasının halen açıkta bulunduğunu, tahsil bildiriminin yapılmadığını, bu nedenle derdestlik ve ödeme itirazda bulunduğunu, kendisinin ...'de ikamet ettiğini, yetkili Mahkemenin ... Mahkemeleri'nin olduğunu belirterek zamanaşımı, derdestlik ve ödeme ile yetkiye ilişkin itirazları doğrultusunda davanın usulden reddine, aksi takdirde haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; taraflar arasında 01/01/2016 tarihinde imzalanan açık satış noktası sözleşmesi gereğince davalıya davacı şirket kayıtlarına göre 12.000,00.TL tutarında bedelsiz katkı sağlandığı, süre belirtilmeksizin davalı tarafından 20.000 litre ürün satma taahhütünde bulunulduğu, ancak davalının katkı payını almasına rağmen 6.982 litre mal aldığı, daha sonra işyerini kapattığı, 20.000 litre hedefine ulaşılmadığı, sözleşmenin 2. maddesine göre davacının pazarladığı ürünlerin düzenli ve sürekli bir şekilde bulundurulması ve satılması gerektiği, sözleşmenin 21. maddesi gereğince bu hükme aykırılığın katkı payının iadesini gerektirdiği gerekçesi ile davanın 12.000,00.TL üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik ve hatalı karar verildiğini, icra dosyasının kapatılmış olduğunu, yargılama sırasında icra borcuna ait ödeme belgesini dosyaya sunduğunu, ancak bu belgenin ve icra takip dosyasında alacaklı vekili olarak gözüken kişinin isticvabına başvurulduğunu, davalı ile aralarında açık satış noktası başlıklı sözleşmeye istinaden çeşitli senetlerin alındığının açıkça belli olduğunu, yapılan takibin dava konusu alacak ile ilgili olup olmadığı hususunda hiçbir araştırma ve inceleme yapılmadığını, gerekçeli kararlarda bu konuda bir delil ve belge sunulmadığı iddia edildiğini ancak icra dosyası içeriğinde bilgi ve belgelerin yeterli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, açık satış noktası sözleşmesi nedeni ile davalıya ödenen katkı payının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalının müvekkili şirkete ait bira ürünlerinden 20.000 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiğini, sözleşme uyarınca müvekkili tarafından davalıya 15.000,00.TL katkı payı ödendiğini, ancak davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak işletme faaliyetine son verdiğini ileri sürerek 15.000,00.TL katkı payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan açık satış noktası sözleşmesinin 12. maddesinde "Şirket işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR ile İŞLETİCİ'nin karşılıklı mutabakata vardığı 15.000,00.TL tutarında nakit ve/veya nakit bazlı katkıya ve/veya ürünlerinde ilgili Bayi/Distribütör tarafından yukarıda belirtilen iskonto uygulanacaktır. Söz konusu İŞLETİCİ'ye Bayi/Distribütör tarafından pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarılacak katkılar, iş bu sözleşme süresince bir defaya mahsus olma üzere ve her hangi bir hedefe ve yahut rakip ürünlerin satılması koşuluna bağlı olmaksızın gerçekleştirilecektir" hükmünün,

21. maddesinde ise; "İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenler ile iş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği, gibi Şirket veya Bayi veya distribütörün kayıtlarındaki borçları ile Şirketten ve/veya Bayi ve Distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere TC Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte Şirket ve/veya Bayi veya Distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca Şirkete .... USD cezai şart ile Şirket ve/veya Bayi veya Distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması ya da iş bu sözleşmenin 3'üncü maddesindeki miktar taahhüdüne ulaşılamaması halleri iş bu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır" hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında 01/01/2016 tarihli açık satış noktası sözleşmesinin akdedildiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya, dava dışı distribütör vasıtasıyla 12.000,00.TL katkı payı ödemesi yapıldığı, ancak davalının sözleşme gereği taahhüt ettiği miktarda ürün alımı yapmadan 28/02/2017 tarihi itibariyle işletme faaliyetine son verdiği, davalının sözleşme devam ederken ticari faaliyetine son vermekle sözleşmenin 21. maddesi uyarınca sözleşmeyi ihlal etmiş sayılacağı ve davacının davalıya ödediği 12.000,00.TL katkı payının tamamını verildiği tarihten itibaren işlemiş faizi de dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile talep etme hakkının bulunduğu(Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 16/05/2018 Tarih, 2017/5162 Esas, 2018/2763 Karar sayılı ilamı), mahkemece katkı payı alacağına ilişkin davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne dair verilen hükmün usul ve yasaya uygun olup, davalının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1. 6100 sayılı HMK'nin 353/1. b. 1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 819,72.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 204,93.TL harçtan mahsubu ile bakiye 614,79.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3. 6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4. 6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5. 6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6. 6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00.TL'nin altında kalması nedeniyle 06/09/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır