Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1615 - 2024/1420

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1615

KARAR NO : 2024/1420

KARAR TARİHİ : 19/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/03/2021

NUMARASI : ... ESAS ... KARAR

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVA : Alacak (Kur Farkından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 19/07/2024

YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının Türkiye çapında kömür ithalatı yapan şirketlerden biri olduğu, ithal edilen kömürlerin dağıtım sözleşmesi olan firmalara, oradan da alt bayilere dağıtıldığını, davacının da ithal kömürleri satan alt bayi olduğunu, alt bayilikten kaynaklı ticari ilişkilerinin 2010 yılından beri sürdüğünü, davada 09.08.2019 tarihinde dava şartı olan arabuluculuk müessesine başvurulduğunu ancak davalı yanın sözleşmelere katılmaması nedeniyle 28.08.2019 tarihinde anlaşmama tutanağı düzenlenmesi üzerine işbu davanın açıldığını, taraflar arasında imzalanan, dosya ekinde sunulan mutabakat metninden de anlaşılacağı üzere bakiye borç konusunda anlaşıldığını, ancak davalı yanın mutabakata uymadığını, davacı şirketten alacaklı olduğu iddiası ile ....Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile dava açıldığını, ithal edilen malların alt bayilere döviz cinsinden satıldığını, anlaşmalar ve satışların döviz üzerinden yapıldığından uzun vadeli satışlarda alt bayilere kur farkı faturası kesildiğini, ticarette teamülün böyle olduğunu, taraftarın imzaladığı sözleşme ile ticaretin şeklini de kabul ettiklerini, taraflar arasındaki ticaretin bugüne kader böyle geldiğini, aradaki ticaretten doğan kur farkı için ... nolu kur farkı faturası düzenlenerek davalıya gönderildiğini ve faturaya herhangi bir ibraz yapılmadığını, buna göre davalı yanın 15.366,86 USD borcu olduğunu, ticari defterlerin incelenmesinde bu durumun açıkça görüleceğini davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davanın usulden reddi gerektiğini, dava şartı olarak düzenlenen arabuluculuk sürecinin usulüne uygun olarak gerçekleşmediğini, dolayısı ile dava şartının yerine getirilmeden bu davanın açıldığını, davanın yetki nedeniyle de reddinin gerektiğini, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, davacı tarafın davanın esasına dair iddia vs taleplerinde hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı aleyhine dava açtıklarını, davacı tarafın müvekkili şirkete göndermiş olduğu icap niteliğindeki 22.02.2017 tarihli ve 400.000 TL miktarlı proforma faturaya konu 500.000 kg ithal kömürün bedeli olan 400.000 TL'yi peşinen tahsil ettiği halde bahse konu kömürü teslim etmediği, davacı şirketin müvekkili şirkete olan borcunu kapatmak amacıyla tamamen kötü niyetle kur farkı faturasını kesip müvekkili şirkete gönderdiğini, faturaya yasal süresi içinde itiraz edilip iade edildiğini, taraflar arasında mal satışının ve ödemelerin yabancı para üzerinden yapılacağına ilişkin sözleşme bulunmadığı gibi kur farkı ödemesi yapıldığına dair mutad bir uygulamada olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamı, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları, taraflar arasındaki sözleşme ve taraflar arasındaki mutabakat metni hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıdan kur farkı alacağı talep etmesi haklı olduğu gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 10.735,35 USD'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf talebi ile; Dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere; davanın konusu "kur farkı" talebine ilişkin alacak davası olduğunu, davacının kur farkı talebinin usul ve yasaya, dosya kapsamına, ticari hayatın olağan akışına ve hatta davalı şirketin kendi cari hesap tablosuna dahi açıkça aykırı ve kötü niyetli olduğu dosya kapsamı ile sabit olduğu halde; yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, işbu kararın hukuka aykırı olduğunu, dava şartı olarak düzenlenen arabuluculuk süreci usulüne uygun olarak gerçekleşmediğini, dolayısıyla dava şartı yerine getirilmeden işbu davanın açıldığını, işbu davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın davanın esasına yönelik iddia ve talepleri de hukuki dayanaktan tamamen yoksun ve mesnetsiz olup, maddi gerçeğe açıkça aykırı ve aynı zamanda kötü niyetli olduğunu, davacı tarafın, müvekkili şirket tarafından kendileri aleyhinde açılan .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasından sonra işbu davayı açtığını ve müvekkil şirketin haklı ve meşru hak arayışına engel olmayı amaçlandığını, hukuk düzeninin kanuna karşı hileyi ve kötü niyeti muhafaza etmeyeceğini, davacı şirket aleyhinde açmış oldukları .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ile sabit olduğu üzere; davacı taraf, müvekkil şirkete göndermiş olduğu icap niteliğindeki 22.02.2017 tarihli ve 400.000,00.TL miktarlı proforma faturaya konu 500.000 KG ithal kömürün bedeli olan 400.000,00.TL'yi tümden ve peşinen ... ... Bankası'nın 24.02.2017 tarihli dekontu ile tahsil ettiği halde, bahse konu 500.000 KG ithal kömürü müvekkil şirkete, yazılı ve sözlü tüm taleplere rağmen, teslim etmediğini, bununla da yetinmeyen davacı şirket, müvekkil şirkete olan borcunu kapatmak amacıyla, tamamen kötü niyetli olarak ve taraflar arasındaki 8 yıllık ticari teamüle de açıkça aykırı bir şekilde 31.12.2017 tarihli, A- ... sıra numaralı ve 456.313,44.TL miktarlı kur farkı faturasını kesip müvekkil şirkete gönderdiğini, müvekkil şirket ise iş bu faturaya yasal süresi içerisinde ... . Noterliği'nin 23/01/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itiraz ettiğini ve faturayı iade ettiğini, davacı şirkete ait 2017 yılı cari hesap tablosu esas alındığı halde; taraflarınca itiraz edilen 28/01/2021 tarihli rapordaki "Davalı ... ... A.Ş. yıllar itibariyle süregelen ticari ilişkiden kaynaklanan kur farkına mahsuben 23.02.2017 tarihi itibariyle 400.000,00 TL Davacı ... A.Ş.'ye ödeme yapmış, yapılan bu ödeme cari hesap kapanışı nedeniyle yıl sonunda faturası tanzim edilen kur farkı bedelinden mahsup edilmiştir." şeklindeki mantığa, maddi gerçeğe, taraflar arasındaki 22.02.2017 tarihli ve 400.000,00.TL miktarlı proforma faturaya sözleşmeye, banka kayıtlarına, muhasebe tekniğine, ticari hayatın olağan akışına ve hatta davalı şirketin kendi cari hesap tablosuna dahi açıkça aykırı bu kabule, yerel mahkemece itibar edildiğini ve raporun ilgili kısımları kopyalanıp yapıştırılmak sureti ile istinaf taleplerine konu hukuka aykırı karar tesis edildiğini, bu nedenlerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf istemlerinin kabulü ile hukuka aykırı kararın HMK'nın 353/1-b,2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere kaldırılmasına ve devamında haksız ve mesnetsiz davanın reddine, istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ve istinaf taleplerine konu ilamın icrasının bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :

Dava, kur farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, taraflar arasında 2010 yılından beri dağıtıcılık sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu, taraflar arasındaki mutabakat metni ile bakiye borç konusunda tarafların anlaştığı, davalının mutabakata uymadığı gibi alacaklı olduğu iddiası ile dava açtığını, anlaşmalar ve satışlar döviz üzerinden yapıldığından uzun vadeli satışlarda alt bayilere kur farkı faturaları kesildiği, kur farkı için kur farkı faturası düzenlendiğini, davalının 15.366,86 USD borcu olduğu ileri sürülerek, davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise davalının davacıdan alacaklı olduğunu, taraflar arasında mal satışlarının ve ödemelerin yabancı para üzerinden yapılacağına ilişkin sözleşme bulunmadığı gibi kur farkı ödemesi yapıldığına dair mutad bir uygulamada olmadığı, davacının kendi borcunu kapatmak amacıyla kur farkı faturası düzenlediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Kur farkı alacağının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunmasına veya taraflar arasında bu yönde bir uygulama olmasına bağlı olduğu, kur farkı alacağının talep edilebileceği sonucuna varılması halinde ise, kur farkı faturalarının dayanağı olan tüm faturalar celp edilerek talep edebilecek olan kur farkı tutarının tespiti gerekmektedir.

Somut olayda davacı tarafından anlaşma ve satışların döviz üzerinden yapıldığı, uzun vadeli satışlarda alt bayilere kur farkı faturaları kesildiği, bu kapsamda davalıdan kur farkından kaynaklı alacağın olduğu ileri sürülmekte olup, ilk derece mahkemesince bilirkişi raporu alınmış ise de alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, zira davalı tarafından taraflar arasında kur farkı uygulaması bulunmadığının savunulduğundan taraflar arasında kur farkına ilişkin teamül oluşturacak bir uygulama bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği, bu durumda mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları incelenerek taraflar arasında teamül oluşturacak şekilde kur farkı faturası kesilip kesilmediği, davalının kur farkı faturalarına itirazı olup olmadığı, kur farkı faturasının hangi faturanın bedelinin geç ödenmesi nedeniyle oluşan kur farkından kaynaklandığı, anılan faturalara ödemelerin ne şekilde yapıldığı, hususlarının taraf ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şeklide karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davalı vekili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama içinİskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 1.087,17.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,

5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 19/07/2024 tarihinde karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

...

Katip

¸e-imzalıdır