Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1315 - 2024/1339

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1315

KARAR NO : 2024/1339

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/04/2021

NUMARASI : ... ESAS - ... KARAR

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

YAZIM TARİHİ : 17/07/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... ve ...'da yer alan fabrikalarıyla yurtiçi ve yurtdışında bakliyat sektöründe faaliyet gösteren Türkiye'nin sektörünün önde gelen firmalarından biri olduğunu, ...'de yer alan fabrikası müvekkilinin esas üretim merkezi olup, ... Limanı'nı ithalat ve ihracatlarında aktif olarak kullandığını, ... limanı ise davalı şirket tarafından işletildiğini dolayısıyla müvekkilim, ...'de uluslararası ticaret yapan tüm firmalar gibi davalı ... Liman İşletmeleri'nden hizmet satın aldığını, uygulamaya göre, firmaların ... Limanı'na gelen dökme yükler için tartım hizmeti için davalı şirketten fiş satın aldığını, önceden alınmış tartım fişleri, dökme yükler geldiğinde tartım memuruna teslim edilir ve böylelikle tartım memuru bedeli önceden ödenmiş olan hizmeti yerine getirdiğini, müvekkilinin 2017 yılında davalı liman işletmelerinden tartım hizmeti aldığı toplam tonaj 40.809.41 kg, 2018 yılında 23.157.010 kg ve 2019 yılında ise 72.956.810 kg olduğunu ancak 2017 yılında önden satın alınan fiş sayısı 5.360 adet, 2018 yılında 14.050 adet ve 2019 yılında 4.280 adet olup, bu tartım fişlerinin kullanımına bakıldığında ise, 2017 yılında 3.023 adetinin, 2018 yılında 1.715 adetinin ve 2019 yılında da 5.404 adetinin kullanıldığının görüldüğünü bu durumda müvekkilinin 2017 yılında 2.337 adet, 2018 yılında 12.335 adet fişi kullanmadığının tespit edildiğini ancak 2019 yılında da satın aldığından 1.124 adet fazla kullanımı olduğundan totalde müvekkilinin 2017 ve 2018 yılından bedelini ödediği toplam [ (2017 ve 2018den Kullanılmayan fiş adedi:14.672) - (2019 yılından eksik alınan 1.124) ] 13.548 adet fişi kullanmadığını bu 13.548 adet fişin bedelinin 39.966 USD olduğunu, bahsi geçen kantar fişlerinin, satın alan firmalara tanımlandığını, davalı tarafından müvekkiline kesilen faturalarda yer alan "SS Numarası" başlıklı kısımda hangi seri numaralı fişlerin teslim edildiğinin açıkça yazdığını, ancak müvekkiline tanımlanmış ve müvekkili tarafından bedeli ödenmiş olan fişlerin başka firmalar adına kullanıldığının sonradan öğrenildiğini, davalı tarafından müvekkiline bir hizmet satılmış olup, bu hizmetin bedeli müvekkili tarafından ödenmiş olmasına rağmen davalı şirketin bu hizmeti satan tüzel kişi olarak gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden müvekkili tarafından satın alınan bu fişlerin başkaları tarafından kullanılabildiğini, bu hizmet kusurunun düzeltilmemesi müvekkili ve müvekkili dışında ithalat ihracat yapıp, önemli ölçüde istihdam yaratıp ülke ekonomisine katkıda bulunan bir çok firmanın aynı zarara maruz kalması ve insan kaynaklı bu suistimallerin de sonlanmaması sonucunu doğurduğunu, açıklanan nedenlerle, davalının müvekkili ile olan hizmet satış sözleşmesindeki kusuru nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla (şimdilik) 1.000,00.TL'nin fatura bedellerinin ödendiği tarihten itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı şirketin dava dilekçesinde, müvekkilinin ... ve ...'da bulunan fabrikalarıyla ithalat ve ihracat yaptığını, müvekkili şirketten hizmet satın aldığını, şirketin uygulamasına göre gelen dökme yükler için tartım hizmeti için kantar fişi satın aldığını ve kullanılmayan fişleri olduğunu, bununla birlikte bedeli ödenen fişlerin başkaca firmalar adına kullanıldığını iddia ederek uğramış olduğu zararın tazmini için iş bu davayı ikame ettiğini, öncelikle, kabul etmemekle birlikte davacının taleplerinin 2017,2018 ve 2019 yıllarına dayanmakta olup zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, davacının açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; dosyanın Gümrük konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edildiği, bilirkişi 25/02/2021 tarihli raporunda, ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından satılan tartı fişlerinin fişleri satın alan kişilerden başka kişiler tarafından kullanılmasını engellemek şeklinde yasal bir yükümlülüğü bulunmadığı, dolayısıyla davalı adına temsilcileri tarafından satın alınan ve başka kişilere kullandırılan tartı fişleri nedeniyle davacının uğradığı maddi zarardan sorumlu olmadığı yönünde görüş ve kanaatini bildirdiği, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve tarafların beyanlarının incelenmesi sonucunda, davacı firmanın davalı liman işletmesinden tartım hizmeti aldığı, anılan hizmet için önden tartım fişlerinin satın alındığı ancak bu fişlerin davacı taarfından kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi gibi davalının bir yükümlülüğü bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf talebi ile; yargılama kapsamında alınan bilirkişi raporunda talebin dayanağı olan "hizmet kusuru" unsurunun hiçbir şekilde incelenmeksizin, ...'nin mevcut sistemi üzerinde tespitler yapıldığı, ... sisteminin nasıl işlediği ortaya konulduğu ve bu tespitten sübjektif çıkarım yapılarak davalının ortaya çıkan maddi zarardan sorumlu olmadığı sonucuna varıldığını, bu şekilde hazırlanan rapora itiraz ettiklerini, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılması ve talepleri doğrultusunda dava konusu hizmetin ifa edilme şekli bakımından değerlendirilmesi istenildiğini ancak mahkemece bu talebin değerlendirilmeksizin eksik bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğunu, huzurdaki dava ile amaçlanan ...'nin sisteminin nasıl işlediğinin tespit ve tahlil edilmesi değildiği, müvekkilinin ...'den zorunlu olarak hizmet aldığını ve davalı şirketin bilirkişi raporu ile ortaya konulan hizmetin yürütme şeklinin kusurlu olduğunu, bu noktada yapılacak incelemenin ...'nin hizmet şeklinin ortaya koulması şeklinde olmadığını, ortaya konulan hizmet yürütme şeklinin hizmet kusuru unsuru içerip içermediğinin değerlendirilmesi şeklinde olması gerektiğini, davaya konu fişler, müvekkili tarafından satın alınmış olmalarına rağmen müvekkilinin hiçbir şekilde bilgisi ve onayı olmaksızın başkalarınca kullanıldığını, müvekkilinin satın almış olduğu fişlerin başkalarınca nasıl ve ne şekilde kullanıldığını tespit etmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline tanımlı olan fişin başkası tarafından kullanılmak istenmesi durumunda davalı şirketin buna müsaade etmesinin bir hizmet kusuru olduğunu, davalı şirketin söz konusu sistemi yanlış ve suistimallere açık bir şekilde kullanması ve yürütmesi suretiyle müvekkiline verdiği hizmette özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı açık bulunduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Tazminat" talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, müvekkilinin ithalat ve ihracat işlerinde ... Limanı'nı kullanması sebebiyle bu limanı işleten davalıdan limana gelen dökme yükler için tartım hizmeti fişleri satın aldığı, ancak satın alınmakla müvekkiline tanımlanan kantar fişlerinin başka firmalar adına kullanılmış olduğunun öğrenildiği, bedeli müvekkili tarafından ödenmiş fişlerin davalının özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi başkaları tarafından kullanılabildiği belirtilerek müvekkilinin kullanmadığı fiş bedelinin tazminine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili, kantar fişlerinin davacının yetki verdiği gümrük müşavirliği firması tarafından satın alındığı, bu firma tarafından hangi firmaya kullandırıldığını kontrol yükümlülüğünün davalıya ait olmadığı savunularak davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece, gümrük müşaviri bilirkişiden alınan 21.02.2021 tarihli raporda özetle, ... Limanı işletmeciliğini yapan davalı tarafından verilen hizmetler arasında gümrük mevzuatının gerektirdiği durumlarda ücret karşılığı limana tahliye olan veya limandan sevk edilen dökme eşya, konteyner ve araçların tartım hizmetinin de yer aldığı, bu hizmetin ücretinin diğer hizmetlerden farklı olarak tartı fişi satın alınmak suretiyle ödendiği, tartı fişi alacak firmaların önceden hizmet talebinde bulunmak ve ücretini peşin olarak ödemek suretiyle istedikleri miktarda tartı fişi alabildiği, hizmet alan firmaların doğrudan kendi adlarına fiş alabileceği gibi temsilcileri aracılığı ile de fiş alabileceği, keza gümrük müşavirliği firmaları gibi çok sayıda şirkete hizmet veren firmalar tarafından müşterilerine kullandırılmak üzere doğrudan kendi adlarına tartı fişi alabildiği, davalı şirket tarafından satılan fişlerin karşılığında satın alan kişi veya şirkete fatura düzenlemekte ve bu faturalarda adet, fiyat, tutar gibi zorunlu bilgilerin yanında satılan tartım fişlerinin SS Numaraları (PO Number) da kayıtlı bulunduğu, söz konusu fişler için önceden belirlenen herhangi bir son kullanım süresi bulunmadığından istenildiği zaman kullanılmasının mümkün olduğu, kantar görevlisi tarafından ne tartım öncesinde, ne de tartım sonrasında hizmeti talep eden kişi/firma ile tartı fişini satın alan kişinin aynı olup olmadığı yönünde bir kontrol yapılamadığı gibi davalı tarafından kullanılan sistemin bu yönde bir kontrole olanak vermediği, keza tartım sonucunda düzenlenen ... Tartı ve Kapı Çıkış Fişi üzerinde ödeme yapmakta kullanılan fiş numarası ve müşteri adının kayıtlı bulunmadığı, ayrıca davalı şirket tarafından satışı yapılan tartı fişlerinin satın alan kişi veya şirket tarafından kullanılıp kullanılmadığını takip etmesini gerektiren yasal veya idari bir düzenlemenin bulunmadığı, satın alınan tartı fişlerinin kullanma şeklinin satın alan/adına tartı fişi satın alınan kişiler tarafından takip edilmesinin uygun olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davalının işlettiği limanda verilen tartı hizmeti bakımından satın alınan tartı fişlerinin kullanma şeklini kontrol ve bu kapsamda kendisine ait tartı fişlerinin üçüncü kişilerce ele geçirilip kullanılmaması hususunda gerekli önlemleri alınmasının davacıya ait olduğu ve davalı şirket tarafından satışı yapılan tartı fişlerinin satın alan kişi veya şirket tarafından kullanılıp kullanılmadığını takip etmesini gerektiren yasal veya idari bir düzenlemenin bulunmadığına ilişkin görüş içeren gerekçeli bilirkişi raporunun dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu olmakla hüküm kurmaya da elverişli olduğu, bu itibarla ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca istinaf eden davacıdan alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 17/07/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır