Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1587

KARAR NO : 2024/1335

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/02/2021

NUMARASI : ... ESAS- ... KARAR

DAVACI : ... PAZARLAMA VE DAĞITIM TİC. A.Ş.

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ...-T.C....-...

DAVA : Alacak (Katkı Payı ve Cezai Şart)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

YAZIM TARİHİ : 17/07/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı müvekkili şirketin bayi/distribütör'ü kanalı ile aralarında 01/06/2018 tarih sözleşmeyi akdedildiğini, müvekkil şirketin pazarlama ve satışını gerçekleştirdiğini, bira ürünlerinden sözleşme süresince satmayı taahhüt ettiğini, müvekkil şirketin sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalı-işletici sözleşme süresi dolmadan müvekkil şirkete herhangi bir yazılı veya sözlü olarak bildirim yapmadan sözleşmenin 2. Maddesini ihlal ederek müvekkilinden mal almadığını, davalının iş bu eylemi karşısında müvekkil şirket sözleşmenin 20 maddesi gereği davalıya ödemiş olduğu katkı payını isteme hakkı doğduğunu, davalının sözleşme hükümlerini ihlali sonucunda, müvekkil şirket tarafından davalıya ödenen 20.000,00.TL katkı payının ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi ile birlikte davadan doğacak masraf ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldı, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamına göre mahkeme önündeki uyuşmazlığın taraflar arasındaki mal tedarikine ilişkin 01/06/2018 tarihli sözleşme gereğince ödenen 10.000,00.TL katkı payı ve sözleşme kapsamında yer alan 10.000,00.TL cezai şartın davalının Ekim 2018 tarihinden itibaren davacıdan mal tedarikini bırakarak edimini yerine getirmemesinden kaynaklı sözleşme kapsamındaki ödenen katkı payının iadesi ve cezai şartın ödenmesi iadesine dair alacak talebine ilişkin olduğu, sunulan sözleşme ve belgelere ve alınan rapora göre mal alımını keserek sözleşmeye aykırı davranmakla davacının davalıya katkı payı vermesinden ve sözleşme edimini davalı tarafın yerine getirmemesi nedeniyle davacının davalıdan 10.000,00.TL katkyı payının iadesi ve 10.000,00.TL cezai şart alacağının olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile, 20.000,00.TL'nin arabuluculuğa başvuru tarihinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair delil ibraz edilmemiş olmasına göre arabuluculuğa başvuru tarihi olan 25/08/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı asil tarafından sunulan istinaf dilekçesinde; davalı tarafın kendisinin yokluğunda yapmış olduğu suçlamaların tamamen tek taraflı olup ve gerçek dışı olduğunu, bahsedilen tarihte işyerini kiraya verdiğini, kiracı taraf ... ... yetkilileri ile görüştüğü ve daha sonra ruhsat ve işyeri sahibi olarak kendisinin imzası olması gerektiği ... ... yetkilisi ... Bey tarafından belirtildiğini, görüşmede böyle bir yükümlülük altına girmeyeceğini açıkça belirttiğini ve kiracının gerekli şartları yerine getirmediği takdirde kendisinin sorumlu tutulacağını belirttiğini, bunun üzerine yetkili tarafından sözleşmede herhangi bir zaman kısıtlaması olmadığı ve işyeri açık olduğu sürece ihtiyaç dahilinde sipariş verebileceğinin belirtildiğini, yaklaşık 2 ay sonra kiracı tarafa gerekli yükümlülüklerini yerine getiremediği için karşılıklı anlaşarak kira sözleşmesi feshedildiğini, sonraki süreçte konu ile ilgili ... ... yetkililerine bilgilendirmede bulundum ve işyerini çalıştırmaya başladıktan sonra satın alma işlemine süreçte sözleşme imzalanılan yetkili ... Bey'in şirketten ayrılmış olup işyerine davalı tarafı temsilen herhangi bir yetkili görüşmek için gelmediğini ve telefonla dahi aramadıklarını, davacı şirketle ilgili taahhütleri konusunda bir uygunsuzluk yapmadığını, kararda önceki süreçte uzlaşma yolununu açıldığı belirtilmiş fakat konu hakkında sözlü veya yazılı herhangi bir bildirim tarafına iletilmediğini, davacı ile daha önce yapmış olduğu görüşmede işyeri açıldıktan sonra gerekli yükümlülükleri yerine getireceğini açıkça belirtmesine rağmen devlet kararıyla kapalı olan işyerine sipariş vermediği için açılan bu haksız ve uygunsuz davanın iptalini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, açık satış noktası sözleşmesi nedeni ile davalıya ödenen katkı payı ve cezai şart tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan 01/06/2018 tarihli sözleşme gereğince davalının düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde müvekkiline ait ürünleri satın almayı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalının davacıya ait ürünleri iş yerinde bulundurmayı ve satmayı taahhüt ettiği, davalıya 10.000.TL katkı payı ödemesi yapıldığını, davalının katkı payı ödemesi yapıldıktan sonra sözleşmeye aykırı davranmaya başladığını, Ekim 2018 tarihinden sonra mal almayı kestiğini belirterek davalıya ödediği 10.000.TL katkı payı ile sözleşmenin ihlali nedeniyle 10.000.TL cezai şartın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, işbu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK’nin 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan Açık Satış Noktası Sözleşmesinin 3.maddesinde"İşletici, işyerinde ŞİRKET'in yetkilendirmiş olduğu BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt eder" hükmüne, 12. maddesinde "Şirket işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR ile İŞLETİCİ'nin karşılıklı mutabakata vardığı 10.000,00.TL tutarında nakit ve/veya nakit bazlı katkıya ve/veya ürünlerinde ilgili Bayi/Distribütör tarafından yukarıda belirtilen iskonto uygulanacaktır. Söz konusu İŞLETİCİ'ye Bayi/Distribütör tarafından pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarılacak katkılar, iş bu sözleşmenin 2nci maddesindeki hedefe veyahut rakip ürünlerin satılmaması koşuluna bağlı olmadan sözleşme süresi boyunca bir kereye mahsus aktarılacaktır. ŞİRKET'in payına düşen nakit veya nakit bazlı aktarım, işbu sözleşmenin imzalanmasını müteakip 'işletme faaliyetlerine katkı' adıyla tanzim edilecek faturanın ŞİRKET'e tesliminden sonra 30 gün içinde yapılacak ve aşağıda belirlenen tarihlerde İŞLETİCİ'ye peyderpey aktarılacaktır. Dönem (Yıl): 11/06.2018 ve Tutar (TL) : 10.000 TL ..." hükmüne ve 20. maddesinde ise "İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenler ile iş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği, gibi Şirket veya Bayi veya distribütörün kayıtlarındaki borçları ile Şirketten ve/veya Bayi ve Distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere TC Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte Şirket ve/veya Bayi veya Distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca Şirkete 10.000-TL(Onbin) Türk Lirası cezai şart ile Şirket ve/veya Bayi veya Distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması ya da iş bu sözleşmenin 3'üncü maddesindeki miktar taahhüdüne ulaşılamaması halleri iş bu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır"hükmüne yer verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında 01.06.2018 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesinin akdedilerek davalının davacıdan 7.500 Litre ürün satın alarak müşterilerine satmayı, buna karşılık davacının da davalıya 10.000,00 TL tutarında nakit veya nakit bazlı katkı payı vermeyi taahhüt ettiği, davalının dava dışı distribütöre hitaben işletme katkı payı konusunda 10.06.2018 tarih ve ... no'lu 10.000,00 TL bedelli faturayı düzenlemiş olduğu, mahkemece bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme sonucunda davacı şirketin ticari defterlerinde ... yevmiye maddesinde 09.07.2018 tarihli ... numaralı (Distribütör/Bayi ... A.Ş.) işletme katkı payı olarak KDV dahil 10.000,00 TL tutarın kayıtlı olduğu, davalının Ekim 2018 tarihi itibariyle davacı şirketten ürün almadığının tespit edildiği, davalı tarafından verilen istinaf dilekçesinde kendisinin iş yerini dava dışı üçüncü kişiye kiralamış olup kiracının davacı taraf ile görüşmüş ve daha sonra ruhsat ve iş yeri sahibi olarak kendisinin imzasının olmasının gerektiğinin belirtilmesi üzerine davacı şirketin yetkilisine kiracı gerekli şartları yerine getirmediği takdirde kendisinin sorumlu tutulamayacağını belirttiğini ve davacı şirket yetkilisinin de sözleşmede herhangi bir zaman kısıtlaması olmadığını ve iş yeri açık olduğu sürücü ihtiyaç dahilinde sipariş verebileceğini belirttiğini ileri sürmüş ise de, davalının söz konusu iddiaları ilk derece mahkemesinde ileri sürülmediği gibi davalının sözleşmeye ve imzaya yönelik bir itirazının da bulunmadığı, sonuç olarak davalının davacı şirketten sözleşmede taahhüt ettiği miktarda ürün almamak suretiyle sözleşmeye aykırı hareket ettiği, bu nedenle davacının sözleşmeyi ihlal eden davalıya ödediği 10.000,00 TL katkı payını ve 10.000,00 TL cezai şart alacağını talep etme hakkı bulunduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca istinaf eden davalıdan alınması gereken 1.366,20.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 341,55.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 1.024,65.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 17/07/2024 tarihinde karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır