Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/987 - 2024/1298

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/987

KARAR NO : 2024/1298

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/02/2021

NUMARASI : ... ESAS ... KARAR

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

YAZIM TARİHİ : 16/07/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; evinden başka mal varlığı bulunmayan ve emekli maaşından başka geliri de olmadığı için mütevazi bir hayat süren müvekkilinin, ek gelir olması için ara ara ... gibi bakliyat işi ile uğraşan firmalara giderek kendi tanıdığı bakliyatçılar arasında ticaret yapmalarını sağladığını ve bu suretle komisyonculuk ücreti aldığını, davacının, şüpheli şirket yetkilileri ile uzaktan akrabası olan ... isimli akrabasını beraber ticaret yapmaları için tanıştırdığını, ... şirketi ile ...'ın aralarında ticarete başladığını, mal alım satımına dair sözleşme ve fatura düzenlendiğini, davalı ... ..., 2016 Kasım aylarında ticaret yaptığı ...'ın, aralarındaki ticaretten ötürü borcu olduğunu ve bu şahısla kendisini tanıştıran davacının bunun sorumlusu olduğunu söylemeye başladığını, 25/11/2016 tarihinde şüphelinin kendisini bu konuları görüşmek için yanına çağırdığını ve ...'un borcunu şüpheliye ödemediğini ve bu nedenle tanıştıran olarak kendisinin ödemek zorunda olduğunu, davacıya silah göstermek sureti ile boş senet imzalattırıldığını, davacının boş olan senedin sağ alt köşesine yalnız ismi ile imzasının alındığını, geri kalanı ise davacı bilgisi ve rızası dışında doldurulduruğunu, senedin düzenleme tarihi ve ödeme tarihi arasında iki gün olduğunu, davacının hayat standartları değerlendirildiğinde böyle bir meblağın bu kadar kısa sürede ödenmesine yönelik rızasının olamayacağını, davacıya imzalatılan senedin üzerine sonradan eklenen alacak miktarı ile şüphelilerin ...'dan alacakları miktar aynı olduğunu, şüphelilerin ...'a gönderdikleri fatura tarihi ile senede sonradan atılan düzenleme tarihleri aynı olduğunu, davacı ile şüpheliler arasında bugüne kadar hiç bir şekilde ticaret yapılmadığını, davacı ile gerçekte bir alacak ilişkileri olmadığından, şikayet konusu senedin malen mi, nakden mi alacak konusunun olduğu dahi belirtilmediğini, senedin üzerinde o kısım boş olduğunu, davacının aleyhine 28/11/2016 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı ile ihtiyati haciz kararı alındığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile icra takibine başladığını ve davacının evini devrettiğini anlayınca da .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosya İle tasarrufun iptali davası açıldığını, tasarrufun iptali kararı ile evin satışına devam edildiğini, icra takibinden yapılan ihale ile davacıya ait evi alacağa mahsuben aldıklarını, davacı oğlu ile ilgili olayların uzamasından ötürü korkudan yaklaşık 6-7 ay boyunca evini terkettiğini ve bu yüzden hiç bir davaya veya belgeye itiraz edemediğini, tarafların sulh olması ile evine döndüğünü ve evinin satılacağından haberdar olduğunu, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı ihalenin feshi davasını açtığını, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya konu borcunun olmadığının tespitini, kötüniyetli olarak açılmış olan icra takiplerine konu olan tutarın %20'sinden aşağı olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin yapılacak yargılama neticesince davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili beyan dilekçesi ile, davacının borcu olmadığı yönünde talep konusu ettiği alacağın kıymetli evraktan kaynaklandığı, buna karşı yazılı belge ile ispatı gerektiği, ispat külfetinin açıkça davacı üzerinde olduğu, senetle ispatı zorunlu olup tanık dinletilmesine muvafakatlerinin olmadığı, davacının iddialarının tamamen gerçek dışı olup cebir yahut şiddet kullanılarak davacının imzasının alındığı beyanlarının tamamen kötü niyetli olarak ileri sürülen iddialar olduğu, buna ilişkin müvekkili hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... dosyası ile takipsizlik kararı verildiğini ve kararın kesinleştiğini, borç ilişkisinin 2016 senesinde mevcutken davanın şu an açılması kötü niyetli olduğunu, alacağın tahsil edildiği menfi tespit davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı tarafın irade fesadı iddiasına itibar edilmediği, davacının davalıya borçlu olmadığı iddiasına ilişkin yapılan değerlendirmede ise; dava konusu bononun incelenmesinde keşidecinin davalı, lehtarın davalı şirket olduğu, davanın kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, davacı borçlu iddiasını ancak yazılı deliller ile ispat edebileceği, bonoların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmaması veya defterlere göre davalının davacıdan alacaklı olduğu anlaşılmasa dahi kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi uyarınca sebeple bağlı kalınmadığından ticari defterlerin incelenmesi yoluna da gidilmediği, 6100 sayılı HMK madde 200 vd. uyarınca usulüne uygun yazılı deliller ile ispat etmekle mükellef olduğu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/6832 E. 2015/17015 K. Sayılı ilamı ve benzer nitelikte ilamları göz önünde bulundurularak davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verdiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Açılan davanın borcun ödendiğine dair değil, borcun hiç mevcut olmadığına dair tespit davası olduğunu, bu nedenle yerel mahkemenin atıf yaptığı HMK maddeleri ödemenin ispatı için gerekli yazılı belgelerden olduğunu, borcun doğmadığının ispatı için dava dilekçesinde sunulan tüm ticari defter ve delillerin incelenmesi gerektiğini, dava dilekçesinin baştan okunursa borcun hiç doğmadığının ispatı gerek davalının ticari defterlerinden, gerekse ihtiyati haciz dosyalarının içindeki davacının taraf olmadığı fatura ve belgeler ve gerekse borca dayanak olarak davacıya imzalatılan senedin düzenleme ile vade arasındaki iki günlük süre, yine miktarının asıl ticaretin yapıldığı firma ile aynı tutarda oluşu ancak karşılığı olacak her hangi bir ticari alışverişin bulunmadığını, tüm bu hususların hiç birinin irdelenmediğini ve yerel mahkeme tarafından bu sebeplerden ötürü hakkaniyete aykırı hüküm kurulduğunu bu nedenlerle yerel mahkeme kararının esastan bozulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER : .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı şirket yetkilileri ile akrabası olan ... ...'ı beraber ticaret yapmaları için tanıştırdığı, daha sonra davalının ... ...'ın borcunu ödemediği tanıştıran olarak kendisinin ödemek zorunda olduğunu söylediği, boş senedi silah göstererek zorla imzalattıkları, senedin geri kalan kısmının bilgisi ve rızası dışında doldurulduğunu, senedin üzerinde sonradan yazılan alacak miktarının ...'ın alacak miktarı ile aynı olduğunu, senede karşılık bir borcunun olmadığı iddia edilerek, bonodan dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespiti talep edilmiş, davalı ise, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davalıda olmakla beraber alacağın kaynağı kambiyo senedi ise bu kez ispat yükü yer değiştirir ve borçlu olmadığını davacının ispat etmesi gerekmektedir.

HMK'nun 201. maddesi gereğince, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikteki hukuki işlemler tanıkla ispat edilemez. Ancak, davacılar tarafından, dava konusu bononun korkutma hata-hile ile imzalattırıldığı iddiasında bulunulduğundan ve hukuki işlemlerdeki irade bozukluğu iddiaları, 6100 sayılı HMK'nun 203(1)-ç maddesinde, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun istisnaları arasında sayıldığından, tanık dahil her türlü delil ile ispatı mümkün olup, ispat yükü, bononun, hata-hile korkutma ile alındığını iddia eden davacı borçludadır.

Somut olayda, dava konusu bononun, 6102 sayılı TTK.'nun 776.maddesinde belirtilen yasal unsurları taşıdığı ve temel ilişkiden mücerret borç ikrarını içerdiği, davacı tarafından bonodaki imzaya itiraz edilmediği, bononun korkutma yoluyla alındığının iddia edildiği, davada ispat yükünün davacıda olduğu, davacı tarafından yazılı bir delil gösterilmediği, davacı tarafından bildirilen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma suçundan yapılan soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiği, bu karara yapılan itirazın reddedilmesiyle kararın kesinleştiği, mahkemece dinlenen davacı tanıklarının beyanlarının ise, görgüye dayalı somut beyanlar olmayıp, duyuma dayalı olduğu, tanık beyanlarının bu haliyle, senedin zorla imzalattırıldığına ilişkin iddiayı ispatlamaya elverişli ve yeterlilikte bulunmadığı, sonuç olarak, dava konusu bononun zorla imzalattırıldığı iddiasının davacı tarafından ispatlanamadığı, ticari defterlerin incelenmemesinin sonuca etkili olmadığı tüm bu nedenlerle, mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6)-6100 sayılı 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 16/07/2024 tarihinde karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır