Adana BAM 9. HD 2023/1845 E. 2023/1368 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1845

KARAR NO : 2023/1368

KARAR TARİHİ : 27/12/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/10/2023 (Ara Karar Tarihi)

NUMARASI : ... Esas (Derdest Dava Dosyası)

DAVACI :... -...:

VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : ... -... : ...

VEKİLİ : Av. ...:

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 27/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı gerekçeli ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili 12/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve dosyaya dayanak çeklerden dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, icra dosyası alacaklısı görünen davalı ... ile müvekkili arasında herhangi bir ticari alışveriş olmamasına rağmen, müvekkili aleyhine Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından 22/11/2018 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinin başlatıldığını, takibin konusunun ... seri numaralı 300.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı 300.000,00 TL bedelli çekler olduğunu, icra dosyasına dayanak çeklerde bulunan imzaların müvekkiline ait olmadığını, icra takibinde satış işlemlerine başlanıldığını, bu nedenle müvekkili için telafisi güç ve imkansız zararlar doğacağının açık olduğunu belirterek, öncelikle Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin teminatsız tedbiren durdurulmasına, mahkeme aksi kanaatteyse İİK'nin 72/3 maddesi uyarınca mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde icra takip dosyasına yatırılacak tutarların yargılama sonuçlanıncaya kadar davalı tarafa ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine, Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına dayanak 2 adet çekte bulunan imzaların müvekkiline ait olmaması nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı kararı ile: davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü kısmen reddine dair karar verilerek; davacı vekilinin icra takibinin durdurulmasına yönelik talebinin İİK'nin 72. Maddesi uyarınca; "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." yasal düzenleme dikkate alınarak, tedbir talep eden tarafından icra takibinden sonra talepte bulunulduğu anlaşıldığından İİK'nin 72/3. Maddesine göre icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talep eden vekilinin icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine, dava değeri olan 600.000,00 TL'nin %15'i olan 90.000,00 TL nakit miktarı mahkeme veznesine yatırdığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunu mahkememize sunduğu takdirde, davalı tarafından davacı aleyhine yapılan Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına dair karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı 11/10/2023 tarihli dilekçesinde özetle; Mersin 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasını konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini, çekin nakit ödeme vasıtası olduğunu, aksini kanıtlama yükümlülüğünün davacıda olduğunu, davacının bu ispat yüküne ilişkin hukuki bir dayanak ve vakıa sunamadığını, çek asılları incelendiğinde bu durumun kolaylıkla anlaşılacağını, ... ... ve ... arasında iş ortaklığı olduğunu, dosya davacısı ... ...'ün takip dayanağı çeklerde iş ortaklığından sonraki ciranta konumunda olduğunu, ciro altındaki imzanın davacıya ait olmadığı ispat edilse bile davacının mensubu olduğu tartışmasız olan iş ortaklığının cirosu nedeniyle davacı dava konusu çeklerdeki borçtan sorumlu olduğunu belirterek ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı gerekçeli ara kararı ile; somut olayda mahkemece verilen icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının İİK'nin 72/3. maddesi gereğince verildiği, davalının itirazlarının Kanun'un ivaz verdiği manada itirazlardan olmayıp, itirazlardaki haklılığın yargılama gerektirecek olması birlikte değerlendirildiğinden Mahkememizce verilen 15/09/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik olarak yapılan itirazın reddine dair karar verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARINA İTİRAZ EDEN DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;

Toplam alacağın %115'inin para ve teminat olarak gösterilmesi şartıyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep edebileceğini, ancak yerel mahkemece 15/09/2023 tarihli "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava değeri olan 600.000,00.- TL ' nin %15'i olan 90.000,00.- TL nakit miktarı mahkeme veznesine yatırdığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunu mahkememize sunduğu takdirde davalı tarafından davacı aleyhine yapılan Mersin 4.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında icra takibindeki icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına .. " şeklinde hüküm kurulduğunu, açıklanan nedenlerle, koşulları oluşmamış olmasına rağmen yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı usule, yasaya ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı doyasında 15/09/2023 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararına itirazlarının yerel mahkemece 30/10/2023 tarihinde ret kararına yönelik başvuruları doğrultusunda yerel mahkemece hükmedilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı gerekçeli ara kararı dosyası kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla Menfi Tespit davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık, mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılmasına yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun “ihtiyati tedbirin şartları” başlıklı 389. maddesi "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmünü içermektedir.Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.

Aynı Kanunun 390/3. maddesinde ise, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır" hükmü bulunmaktadır.Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.

2004 sayılı İİK'nın 72/3.maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası konusunda ihtiyati tedbirin özel bir şekline yer verilerek borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve "alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında" mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili tarafından takip dayanağı çeklerdeki keşideci imzalarının davacıya ait olmadığından bahisle Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu çeklerden kaynaklı menfi tespit davası açarak söz konusu takipte icra veznesine giren paranın davalı alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince 15.09.2023 günlü ara kararla davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile İİK'nın 72.maddesinin 3.fıkrasının 2.cümlesi gereği Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yatan paranın dava değeri olan 600.000,00 TL'nin %15'i teminat yatırıldığı takdirde icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, ihtiyati tedbir kararına davalı itirazı üzerine mahkemece 30/10/2023 tarihinde duruşma açılarak itirazın reddine karar verildiği, işbu karara karşı davalı tarafından istinafa başvurulduğu, İİK'nin 72/3 maddesinde yer alan düzenleme, HMK'nin 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzer, ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olup, borçlunun, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği, bu durumda mahkemece, İİK'nin 72/3 maddesi gereğince, davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davalının tedbir kararının kaldırılması yönündeki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Ayrıca ihtiyati tedbir teminatının belirlenmesi konusunda davanın ve olayın özelliğine göre hakime takdir yetkisi tanındığı, koşulların değişmesi ve talep üzerine teminat tutarının yasal sınırlar içinde olmak üzere hakim tarafından arttırılıp eksiltilebileceği, buna göre ilk derece mahkemesinin teminat tutarına ilişkin ara kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesi'nin ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)- Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı gerekçeli ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,85 TL istinaf karar harcının peşin olarak alındığından yeniden HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,

3)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,

5)-6100 sayılı HMK'nin 330. Maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır