Adana BAM 6. HD 2024/484 E. 2024/606 K.

T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/484

KARAR NO : 2024/606

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/12/2023

NUMARASI : ... Esas - ... Karar

DAVACI : ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

Av. ...

DAVALI : 1-... İş Makineları İmalat San.Oto.Pet.İnş. Nak.Gıda Teks. ve Tic. Ltd. Şti

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

DAVALI : 2-... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

Av. ...

Av. ...

DAVANIN KONUSU : Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Tazminat

DAVA TARİHİ : 20/11/2015

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 14/05/2024

KARARIN YAZIM TARİHİ : 14/05/2024

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin ve davalılardan ... İş Mak. İml. San... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede:

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davacının, davalı ... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. AŞ'den 205.314,68 TL bedelli, ... Marka ... Model, ... seri numaralı toprak silindiri satın aldığını, davalı ... İş Mak. İml. San. Otm. Pet. İnş. Nak. Gıda Tekstil Tic. Ltd. Şti.'nden ise yetkili servis olduğundan servis hizmeti aldığını, Irak'ta bulunan şantiyede kullanılan toprak silindirinin periyodik bakımlarının ... Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, en son periyodik bakımı 16/05/2015 tarihinde yapılan toprak silindirinin 31/05/2015 tarihinde arızalandığını, arıza bildiriminin aynı gün davalı ... Ltd. Şti.'ne elektronik posta yoluyla bildirildiğini, toprak silindirinin arızanın giderilmesi ve yetkili servisin sözleşmeye göre 3 gün içerisinde müdahale etmesini beklemek üzere kullanılmadığını, ancak davalı ... Ltd. Şti.'nin 3 gün içinde müdahale etmesi gerekirken sahaya yetkili servis elemanını 10/06/2015 tarihinde gönderdiğini, yetkili servis elemanının arıza sebebini yüksek basınç yakıt pompasında sorun olarak tespit ettiğini, bu tespit üzerine servis elemanının yakıt pompasını tamir edilmek amacıyla Türkiye'ye götürülmek üzere 10/06/2015 tarihinde aldığını, yetkili servis olan ... Ltd. Şti. tarafından yapılan inceleme sonucunda 22/06/2015 tarihinde yakıt pompasının tamir edilemediğinin, yenisinin alınması gerektiğinin bildirildiğini, bunun üzerine davalı ... AŞ'den ürün hakkında teklif alındığını, yeni bir yakıt pompası alındığını, ... Ltd. Şti.'ne bilgi verildiğini, yeni yakıt pompasının montajı için 01/07/2015 tarihinde sahaya gelmesi beklenen yetkili servis ... Ltd. Şti.'nin ancak 14/07/2015 tarihinde geldiğini, servis elemanının davacı tarafından yeni alınan yüksek basınç yakıt pompasını taktığını, ön muhafaza ve devir daim pompasını da takarak makine" üzerinde gerekli gördüğü kontrol ve dosya yüklemesini yaptığını, ancak yine de makineyi çalıştıramadığını, davalı yetkili servis ... Ltd. Şti. personelinin bu defa da motor kontrol ünitesinin arızalı olduğunu tespit ettiğini, motor kontrol ünitesinin de yetkili servis elemanı tarafından sökülerek tamir edilmek üzere Türkiye'ye götürüldüğünü, tamir edilecek olan ... ünitesinin tamir edilemeyeceğinin yetkili servis tarafından davacıya bildirildiğini, yeni bir ... ünitesi alındığını, yetkili servis elemanının yeni ... ünitesini takmak üzere 01/08/2015 tarihinde sahaya ulaştığını, yetkili servis elemanının yeni ... ünitesini montajı programlamadan yeniden taktığını, makinenin servis yetkilisince çalıştırıldığını, bir süre ilerledikten sonra pistonun patladığını ve motorun dağıldığını, davalı yetkili servis personelinin faal durumda teslim edemediği makine hakkında herhangi bir servis formu hazırlamadığını, makineyi o halde bırakarak Türkiye'ye döndüğünü, meydana gelen zararda ... Ltd. Şti.'nin kusurlu olduğunu, davalı ... Ltd. Şti.'nden zararın giderilmesinin talep edildiğini, ancak davalı ... Ltd. Şti. tarafından zararın giderilmediğini, davaya konu toprak silindirinin motorunun ... AŞ Adana Bölge Müdürlüğünde 55.259,26 TL ve 3.424,64 TL bedellerle değiştirildiğini, Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte de belirtildiği üzere üretici veya ithalatçıların ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorunda olduklarını, imalatçı, üretici ve ithalatçıların satış sonrası hizmetleri sağlamak üzere yer, sayı ve özellikte servis istasyonu kurmak ve yeterli teknisyen kadrosu bulundurmak zorunda olduğunu, servis istasyonlarının doğrudan imalatçı ve ithalatçılar tarafından ya da yazılı bir sözleşme ile bu hizmetleri yürütmek üzere yetki verdikleri gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulabileceğini, imalatçı, üretici ve ithalatçıların yazılı sözleşme yapmak suretiyle önceden kurulmuş ve bu alanda faaliyet gösteren servis istasyonları aracılığıyla da satış sonrası hizmetleri sağlayabileceğini, bu nedenle arızası tam olarak tespit edilemeyen, arızası bir türlü giderilemeyen, davalılar gözetiminde süreç sonunda meydana gelen zarar nedeniyle ... AŞ ve ... Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı ... AŞ'nin satıcı onarımını davalı yetkili servis ... Ltd. Şti. eliyle yaptığını, yetkili servislerin satılan makineleri teknik özellikleri itibariyle arızayı doğru ve tam teşhis edebilecek, en kısa sürede ve tam anlamıyla giderebilecek eleman bulundurmak zorunda olduğunu, deneme yanılma yoluyla makineyi tamire çalışan servis elemanları istihdam edilmesinin sonuçlarının alıcı-davacıya mal edilmesinin düşünülemeyeceğini, davacı ile davalı yetkili servis ... Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca davacının istemiş olduğu servis talebinin en geç 3 gün içinde yönlendirilmesi gerektiğini, her geciken gün için günlük o makinenin yerine kiralanan makinenin ücreti kadar ceza kesileceğinin kararlaştırıldığını, davalı yetkili servis ... Ltd. Şti.'nin kusurlu hizmeti nedeniyle motorda büyük hasara neden olduğunu, arıza bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir türlü arızası tespit edilemeyen ve arızası giderilemeyen davaya konu silindir makinesinin uzunca bir süre çalıştırılamadığını, makineden beklenilen verimin alınamadığını, bu nedenle şantiyede iş akışının bozulduğunu, davaya konu silindir makineye davalı yetkili servisin geç müdahale etmesi, çalışamadığı günler ve zarara uğrayan motorun değişmesi nedeniyle davacı şirketin zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları ve talepleri saklı kalmak kaydıyla doğan zararın tazmini için asgari miktar olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI ... İŞ MAK. İMALAT SAN. OTOMOTİV PETROL İNŞ. NAKL. GIDA TEKSTİL ve TİC. LTD. ŞTİ. VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, 6100 Sayılı HMK’nun 6. Maddesine göre; yetkili mahkemenin davalı ... Ltd. Şti'nin yerleşim yeri olan Silifke Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Silifke Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davanın değerinin belirli olduğu, alacak belli olduğundan belirsiz alacak davası açılamayacağını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin diğer davalı ... AŞ'nin Mersin Bölgesi Yetkili Servisi olarak belirlendiğini, dava konusu hasarda davalı ... Ltd. Şti.'nin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, meydana geldiği iddia edilen zarardan davalı ... Ltd. Şti'nin sorumlu tutulamayacağını, davacı şirketin dava konusu verilen hizmete karşılık davalı ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara itiraz ederek ödemediğini, davalı ... Ltd. Şti.nin servis elemanının davacı tarafından iddia edildiği üzere sözleşmeye göre zamanından sonra değil zamanında sahada bulunduğunu, davacı şirketin davalı ... Ltd. Şti'ne yönelen tüm servis taleplerinin süresinde karşılandığını, dava konusu toprak silindirin 2000 saat bakımının davalı ... Ltd. Şti.'ne yaptırılmadığını, servis ücretlerinin süresinde ve halen ödenmediğini, arızalı ve tamir edilemeyen ... ünitesi yerine yeni ... ünitesinin davacı şirkete ait toprak silindirine monte edildiğini, ...'de aktif problem ile ilgili bir hata kodu bulunamadığını, ...'de yüklü olan yazılımın makine serisi ile eşleştiğinin rapor edildiğini, dolayısıyla davaya konu edilen hasarın ... ünitesinin montajı nedeniyle oluşmadığını, davacı tarafından 02/06/2015 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'nden enjektör ve mazot pompası fiyatı için teklifte bulunulmasının istendiğini, teklifin davacı şirkete bildirildiğini, ancak davalı ... Ltd. Şti.'nden mazot pompası ve enjektör alınmadığını, mazot pompası ve enjektörün yetkili servis olan davalı ... Ltd. Şti.'nden değil, Irak ... firmasından alınarak, bu firma tarafından yetkisiz kişilerce montajının yapılmış olabileceğini, hasarın da bu nedenle oluşmuş olabileceğini, söz konusu hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının, kullanım esnasında orijinal yedek parça ya da yakıt kullanılıp kullanılmadığının, yükleme haddinin aşılıp aşılmadığının ya da yetkisiz müdahalelere maruz kalınıp kalınmadığının belirli olmadığını, hasarın meydana gelmesinde davalı ... Ltd. Şti.'nin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını savunarak, yetki itirazlarının kabulü ile Silifke Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemeleri yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesini, dava şartı yokluğu (Hukuki Yarar) nedeniyle davanın usulden reddine, dava konusu hasarda davalı ... Ltd. Şti.'nin kusuru ve sorumluluğu olmaması nedeniyle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Ticaret A. Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle: Davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, 6100 Sayılı HMK’nun 6. maddesine göre; yetkili mahkemenin davalı ... AŞ'nin yerleşim yeri olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, ... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.'nin belirli marka iş Makinelarının yetkili distribütörlüğü, satımı ve satış sonrası destek hizmetleri işi ile iştigal eden ve sektöründe Türkiye ve yurt dışında tanınırlığı olan bir şirket olup ... Holding A.Ş. grup şirketi olduğunu, davalı ... AŞ'nin 1994 yılından bu yana iş ortağı ve dünya devi olan ... markasının distribötürlüğünü Türkiye'de tek temsilcisi olarak sürdürdüğünü, davalı ... AŞ'nin, satışını ve dağıtımını yaptığı iş Makinelarının periyodik bakımı ve satış sonrası destek hizmetlerinin Türkiye’nin ilgili yerlerindeki anlaşmalı yetkili servisler ile sürdürüldüğünü, diğer davalı ... İş Makineları Ltd. Şti.'nin de davalı ... AŞ'nin Mersin Bölgesi Yetkili Servisi olarak belirlendiğini, dava konusu hasarda davalı ... AŞ'nin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, dolayısıyla meydana geldiği iddia edilen zarardan davalı ... AŞ'nin sorumlu tutulamayacağını, usule ilişkin beyan ve itirazları saklı kalmak kaydıyla; dava konusu hasarda davalı ... AŞ'nin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu iş makinesini davacı şikete 29/03/2012 tarihli fatura ve sevk irsaliyesi ile satıp teslim ettiğini, davacı şirketin iş makinesini Türkiye’den alıp Irak’ta bulunan şantiyesine götürüp, orada çalıştırdığını, makinenin hasarlanmasının da yine Irak şantiyesinde gerçekleştiğini, makinenin 1 yıl süre ile ... Makine Standart Garantisi altında olduğunu, gerek arıza bildirim tarihinde ve gerekse dava tarihinde dava konusu iş makinesinin garanti süresinin dolmuş olduğunu, dolayısıyla davalı ... AŞ'nin bu bağlamda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı şirketin söz konusu iş Makinesının bakım ve servis hizmetleri için diğer davalı ... Ltd. Şti. ile anlaşmış olduğunu, makinenin hasarlandığının davalı ... AŞ'ye davacı yetkilileri tarafından gönderilen 05 Ağustos 2015 tarihli e-mail ile bildirildiğini, bu bildirime karşı davalı ... AŞ yetkililerince Irak bölgesinin davalı ... AŞ'nin sorumlu olduğu bölge sınırları dışında olması nedeniyle bu bölgede hizmet verilemeyeceğinin, makinenin Türkiye sınırları içinde bulunan servis atölyelerine getirilmesi durumunda hizmet verilebileceğinin, gönderilen fotoğraflardan görüldüğünde sorunun aşırı yüklemeden ve yakıt sisteminden kaynaklanmış olabileceğinin bildirildiğini, davalı ... AŞ tarafından gönderilen e-mail ve parça/motor satış teklifleri üzerine, davacı şirket yetkililerinin de yazılı kabulü ile söz konusu iş makinesinin davacı tarafından Adana ... Makine Güç Sistemleri atölyesine getirildiğini, burada gerekli müdahalenin davalı ... AŞ tarafından yapılarak makinenin sağlam şekilde davacıya teslim edildiğini, davacının onarılan makineyi, alarak Irak şantiyesine yeniden götürdüğünü ve orada hasarsız çalıştırmaya devam ettiğini, davalı ... AŞ'nin kendi yasal hak ve yetkileri ve müşteri memnuniyeti ilkesi kapsamında davacı şirket ile irtibatı sürdürdüğünü, makineyi kendi yetkili olduğu bölgede onararak tam çalışır halde davacıya teslim ettiğini, davalı ... AŞ'nin kendi müdahalesinden önce meydana gelmiş olan hasar/zarardan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, yetkili servis sözleşmesinin 1. Maddesinin 2. Paragrafına göre Yetkili Servis olan ... Ltd. Şti’nin yaptığı ve yapacağı tüm işlemlerin, işbu anlaşmada aksi belirtilmedikçe, Yetkili Servis’in kendi hesabına ve tüm riskleri kendine ait olmak üzere yapacağı konusunda anlaşıldığını, sözleşmenin 2. Maddesinin k bendine göre servis hizmetlerini, yetkili parçalarını pazarlamak ve servis hizmetlerini yerine getirmek amacıyla yeterli sayıda servis teknisyeni istihdam etmek ve yeterli sayıda servis aracı, döküman ve ekipmanları tahsis etmek sorumluluğunun davalı ... Ltd. Şti'ne ait olduğunu, sözleşmenin Garanti başlıklı 9. Maddesine göre yetkili servis olan davalı ... Ltd. Şti'nin yapmış olduğu satış sonrası hizmetlerden kaynaklanan hataların sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, diğer davalı ... Ltd. Şti'nin davalı ... AŞ'nin distribütörlük ağı kapsamında satımını yaptığı iş Makinelarının yetkili servis hizmetini, kendi nam ve hesabına ve bağımsız bir tacir olarak yürüttüğünü, dolayısıyla, meydana gelen hasara ilişkin kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davalı ... AŞ'nin kendi nam ve hesabına hareket eden, bağımsız bir tacir olan, işletmesel tüm rizikoları kendine ait olan ve davalı ... AŞ'den ticari faaliyetine ilişkin emir/talimat almayan diğer davalı ... Ltd. Şti'nin fiil ve işlemlerinden sorumlu olmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının bu yöndeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik'in bu dava konusu ile ilgili olmadığını, bu yönetmeliğin Tüketici Kanunu kapsamında çıkarılan ve Tüketici Kanunu kapsamında tüketici tanımına giren ilişkiler açısından uygulanabileceğini, davacı ile davalı ... AŞ ve diğer davalı ... Ltd. Şti arasında tüketici hukukundan kaynaklı bir ilişki olmadığını, tüm tarafların tacir olduğunu, tacirlerin ticari faaliyetlerinin Tüketici Kanunu ve buna bağlı ikincil mevzuat ile değerlendirilemeyeceğini, davacının bu yöndeki iddialarının da kabulünün mümkün olmadığını, davacıya ait iş Makinesında meydana gelen hasarın neden kaynaklandığının belirli olmadığını, söz konusu hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının, kullanım esnasında orijinal yedek parça ya da yakıt kullanılıp kullanılmadığından, yükleme haddinin aşılıp aşılmadığından ya da yetkisiz müdahalelere maruz kalınıp kalınmadığından kaynaklanıp kaynaklanmadığının belli olmadığını savunarak meydana gelen zarardan ötürü davalı ... AŞ'nin kusuru ve sorumluluğu olmaması nedeniyle, davacı tarafından huzurda ikame edilen işbu hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 16/04/2019 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile; "Davalı ... Makine ve Güç Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki davanın reddine, davalı ... İş Makineları İmalat Sanayii Otomotiv Petrol İnşaat Nakliyat Gıda Tekstil ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki davanın kısmen kabul kısmen reddine, 58.563,90 TL alacağın 5.000,00 TL'si açısından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, bakiyesi açısından ıslah tarihi olan 27/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İş Makineları İmalat Sanayii Otomotiv Petrol İnşaat Nakliyat Gıda Tekstil ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davacı ve davalılardan ... İş Mak. İml. San... Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusu üzerine,

Dairemizin 05/04/2021 tarih ve ...Esas-... Karar sayılı kararıyla; "... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. AŞ'nin, garanti süresi dolduktan sonra zararın ortaya çıkması, davalılar arasında organik bir bağın bulunmaması ve aralarında müteselsil sorumluluğu gerektirir hukuki bir bağın da bulunmaması, servis bakım işlerinin ... İş Mak...Ltd. Şti. Tarafından yapılıyor olması dikkate alındığında, davalı ... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. AŞ'ye sorumluluk yöneltilemeyeceği anlaşılmış olup, bu davalı yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilerek davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davanın reddi ile nibi vekalet ücretine hükmedilmiş olması yerinde değildir.

Diğer davalı ... İş Mak...Ltd. Şti. yönünden ise; servis hizmetinin hatalı verilmesinden dolayı iş makinesinin tamiri için ödenen 58.563,90 TL'nin bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin karar yerinde olup, davacı tarafça talep edilen iş makinesi kiralama bedelinin reddine ilişkin karar yerinde değildir. Bu sebeple mahkemece yapılması gereken, davalının hatalı ve geç yapmış olduğu işlemler nedeniyle iş makinesinin çalışmadığı süreden, zamanında ve kusursuz tamir ve bakım yapılması halinde makinenin tamirde geçireceği süre düşülerek, iş makinesinin, davalının kusurundan kaynaklı olarak ne kadar süre çalışmadığının tespiti ile, davacı tarafından dosyaya sunulan iş makinesi kiralanmasına ilişkin fatura ve belgeler ile taraflar arasında düzenlenen servis sözleşmesinde belirtilen araç kiralamaya ve servis verilme sürelerine ilişkin hükümler dikkate alınmak suretiyle, davaya konu iş makinesinin çalışmadığı dönemde aynı nitelikteki bir iş makinesinin günlük kiralama bedelinin uzman bilirkişiler marifetiyle tespitinin yapılarak bulunacak sonuca göre tazminat talebi hakkında karar verilmelidir." gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince dosya yeni esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiş, kaldırma kararı doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılarak bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

İlk derece Mahkemesinin 08/12/2023 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile; "Mahkememiz kararı Adana BAM 6 Hukuk Dairesi tarafından" iş Makinesının çalışmadığı sürede davalı kusurundan kaynaklı olarak Makinenın tamirde geçireceği sürenin tespiti ile servis hükümleri sözleşmesi de nazara alınarak hüküm kurulması" noktasından kaldırılmıştır. Mahkememizce bu karar doğrultusunda bilirkişiler ... ... ..., ... ... ve ... ...'ndan rapor ve ek rapor alınmıştır. Alınan rapor ve ek rapordaki değerlendirmeler esas itibariyle dosya kapsamına uygun bulunmuştur. Bununla birlikte, davacı tarafça dava konusu iş makinesindeki sorunun davalıya 31/05/2015 tarihinde iletildiği ifade edilmiş ise de, buna dair bir kayda rastlanmamış olup, 10/06/2015 tarihli mail yazışmasıyla iş makinesindeki sorunun davalıya iletildiği, yine bu hususun davacı tarafından Mersin 5.Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesinde de belirtildiği tespit olunduğundan ,bu tarih de dikkate alındığında bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan 100 günlük süreden 10 günlük bu sürenin düşülmesi neticesinde makinenin tamiri nedeniyle kira bedeli ödenmesi gereken sürenin 90 gün olarak hesaba alınması gerektiği kanaatine varılmıştır..Ayrıca Irak ülkesinde iş makinesi kira bedelinin tespiti için ... na yazılan yazıya cevaben gönderilen günlük kira bedelinin ortalaması olan 250,00 TL üzerinden hesap yapılması gerektiği, bu durumda davacının kira bedelinden kaynaklı alacak miktarının 250x90=22.500,00 TL olduğu," gerekçesiyle,

"1-Davalı ... Makine ve Güç Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki davanın REDDİNE,

-Davalı ... İş Makineları İmalat Sanayii Otomotiv Petrol İnşaat Nakliyat Gıda Tekstil ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki (İş Makinesı motor değişim bedeli hakkında) davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

58.563,90 TL alacağın 5.000,00 TL'si açısından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, bakiyesi açısından ıslah tarihi olan 27/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İş Makineları İmalat Sanayii Otomotiv Petrol İnşaat Nakliyat Gıda Tekstil ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

-Dair karar BAM tarafından yerinde görülmekle aynen tekrarına

b)Davalı ......Ltd Şti aleyhine Makine kira bedelinden kaynaklı olarak açılan davada; 22.500,00 TL tazminatın ıslah tarihi olan 27.02.2019 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....Ltd. ŞTi' den alınarak davacıya verilmesine,

-Fazlaya ilişkin istemin reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili 07/02/2024 tarihli istinaf dilekçesinde:

Mahkemenin, dava konusu iş Makinesının davalı yetkili servis ... tarafından kusurlu hizmeti nedeniyle zarara uğradığını kabul ettiğini, fakat uğranılan zararın ferilerini reddettiğini,

Müvekkilininin, arızalı iş Makinesının tamir edildiği süre boyunca kiralamak durumunda kaldığı iş Makinesına ait kira bedelini USD olarak ödediğini, dava her ne kadar 2015 yılında TL cinsinden ikame edilse de ödemenin döviz cinsinden olduğunu, kira bedeli olarak müvekkilinin 24.000USD ödeme yaptığını, ancak mahkemenin, araştırmalar neticesinde bu bedelin 9.000USD olabileceğine hükmettiğini, mahkemenin, kira bedelinin döviz cinsinden hesaplanması için dosyayı bilirkişiye tevdi ettiğini, ancak hükümde 2015 yılı için Türkiye'de silindir iş Makinesı kira bedeli olarak 100 günlük kira bedeli 22.500,00 TL'nin ödenmesine hükmettiğini, her ne kadar dava TL olarak ikame edilse de, o dönem için tespit edilen USD kiralama bedelinin karar tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı üzerinden hüküm kurulması gerektiğini,

26/02/2019 tarihli ıslah dilekçeleri ile, 07/05/2018 tarihli bilirkişi raporu ve uzman mütalaası dikkate alınarak dava dilekçesinde 5.000,00 TL olarak talep etmiş oldukları iş makinesi motor değişim bedeli taleplerini 53.563,90 TL arttırarak 58.563,90 TL olarak, 5.000,00 TL olarak talep ettikleri iş makinesi kiralama bedelini 122.710,60 TL arttırarak 127.710,60 TL olarak davalarını ıslah ettiklerini ve harcı tamamladıklarını,

Motor değişim bedeli ve iş makinesi kiralama bedeli için olmak üzere dosyadaki mevcut raporlar doğrultusunda toplamda 186.274,5 TL için 2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talepte bulunulduğunu, talepleri doğrultusunda dosyanın karara çıkmış olup, ancak kiralama bedelinin hatalı tespit edildiğini, mahkemenin, gerekçeli kararında USD cinsinden rapor istemesine rağmen, neden 22.500,00 TL üzerinden hüküm kurulduğu ve neden ıslah edilen miktarın tamamının kabul edilmediğini kararda denetime açık şekilde belirtmediğini,

Sonuç kısmında gerekçeli kararın 7. sayfasında hüküm kısmında içerikle çelişecek şekilde gerekçesiz olarak iş makinesi motor değişim bedeli için yalnızca 5.000,00 TL'si yönünden hüküm kurulmasının usule aykırı olduğunu,

Hükümde kira bedelinden kaynaklı alacak talebinin ise 22.500,00 TL'sinin kabul edildiğini, bu hususun da hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, fiilen ödeme yapılan para cinsinin USD olup, dosyanın, ıslah tarihindeki taleplerinin tamamını kapsayacak şekilde kabulü gerekirken, kısmen kabul, kısmen red kararı verilmesinin hatalı olduğunu,

Sonuç itibariyle: İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İş Mak. İml. San... Tic. Ltd. Şti. vekili 12/02/2024 tarihli istinaf dilekçesinde: Oluşan arızadan müvekkili şirketin tam kusurlu ve sorumlu olmasını kabul etmemekle, alınan bilirkişi raporlarında; müvekkili şirket personelinin dikkatsiz davranışı ve gerekli özeni göstermemesinden kaynaklı olarak kusurlu olduğu belirtilmişken, motor arızasının oluşumunda karşı yanın kusurlu olup olmadığının araştırılmadığını, Şöyle ki,

Motor kontrol ünitesi (...) değişimi sonrasında alınan veri kayıtlarında ve raporlarda; arızanın oluşumunda müvekkili şirket tarafından takılan parçaların neden olmadığı, ancak daha önce yapılan enjektör değişiminde gerekli sıkılaştırmanın yapılmadığı, subap ayarının yapılmadığı, subap yaylarının zayıfladığı ve parçaların yerine oturtulmadığının ortada olduğunu,

Bu halde müvekkilinin servis hizmeti dışında 3. kişinin enjektör değiştirmesi esnasındaki ayıplı hizmetinden de müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesinin kabul edilemez olduğunu,

Makineye yetkisiz kişilerin veya işinde ehil olmayan kişilerin müdahalesine izin veren karşı yanın da kusuru olacağından, hesaplamalarda müterafik (birlikte) kusurun dikkate alınması gerektiğini, aksi halde servis personelinin bilmediği bir olaydan dolayı sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu,

Azami tamir süresi olan 30 gün için müvekkilinin sorumluluğu ve kiralama bedelinin tartışılması gerekir iken daha fazlasına hükmedilmesinin haksız olduğunu,

6098 sayılı TBK m. 99/3: "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi,

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun "Yabancı para borcunda faiz" başlıklı 4/a maddesinde: "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." düzenlemesi birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı yanın açıkça fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tercihini bildirmediğini, aksine "TL" olarak talep ettiğini ve tercihini başka yönde kullanmadığını, bu sebeple davacı tarafın istinaf gerekçesi ve itirazlarının yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

Sonuç itibariyle: İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir

DELİLLER : İstinaf incelemesine esas:

Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, hukuki niteliği itibariyle hizmet sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır.

Somut olayda, davacı 29.03.2012 tarihinde davalı ... Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. AŞ'den, ... Marka ... Model, ... seri numaralı toprak silindiri satın aldığını, davalı ... İş Mak. İml. San. Otm. Pet. İnş. Nak. Gıda Tekstil Tic. Ltd. Şti.'nden ise yetkili servis olduğundan servis hizmeti aldığını, Irak'ta bulunan şantiyede kullanılan toprak silindirinin periyodik bakımlarının ... Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, en son periyodik bakımı 16/05/2015 tarihinde yapılan toprak silindirin 31/05/2015 tarihinde arızalandığını, davlılardan ... İş Mak...Ltd. Şti.'nin sözleşmede belirtilen süre içerisinde servis elemanını sahaya göndermeyerek ve hatalı servis işlemi yapılmasından dolayı ortaya çıkan maddi zarar ile iş makinesinin aynı sebeple çalışmadığı dönemde yaptığı iş makinesi kiralama işlemine ilişkin ödemiş olduğu kiralama bedelinin tahsilini davalılardan istemiştir.

Davacı vekili 26/02/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile; 07/05/2018 tarihli bilirkişi raporu ve uzman mütalaası dikkate alınarak dava dilekçesinde 5.000,00 TL olarak talep ettikleri iş makinesi motor değişim bedeli taleplerini 53.563,90 TL arttırarak 58.563,90 TL olarak, 5.000,00 TL olarak talep ettikleri iş makinesi kiralama bedelini 122.710,60 TL arttırarak 127.710,60 TL olarak ıslah etmiş ve ıslah edilen miktara göre peşin nispi harcı yatırmıştır.

Dairemizin kaldırma kararı sonrasında, ilk derece mahkemesince Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'ndan, Irak ülkesinde davaya konu iş makinesiyle aynı mahiyetteki iş makinesinin 2015 yılındaki günlük kira bedelinin ne kadar olduğu sorulmuş, alınan 25/10/2022 tarih ve 37165512-12.01-37784 sayılı cevabi yazıda günlük kira bedelinin 200 ile 300 TL aralığında olabileceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

... İş Mak...Ltd. Şti'nin hatalı ve geç yapmış olduğu işlemler nedeniyle iş makinesinin çalışmadığı süreden, zamanında ve kusursuz tamir ve bakım yapılması halinde makinenin tamirde geçireceği süre düşülerek, iş makinesinin, davalının kusurundan kaynaklı olarak ne kadar süre çalışmadığının tespiti ile davaya konu iş makinesi yerine kiralanacak iş makinesinin günlük kiralama ücretine göre, davacının davalıdan talep edebileceği miktarın belirlenmesi amacıyla mahkemece bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Makine Yüksek Mühendisi bilirkişi ... ... ..., Makine Mühendisi Doç. Dr. ... ..., Doç Dr. ... ... tarafından düzenlenen 26.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle: ... marka ... model Toprak Silindiri cinsi iş makinesinde gerçekleşen arızanın zamanında ve kusursuz tamir ve bakım yapılması halinde makinenin tamirde geçireceği sürenin 30 gün olabileceği, toprak silindiri iş makinesinin 01.06.2015 tarihinden 09.10.2015 tarihine kadar geçen 130 günlük sürede kullanılamadığı, davalının kusurundan kaynaklı olarak davacı tarafın 100 gün iş makinesi kiralama yoluna gidebileceği, yapılan araştırma sonucu, dava konusu iş makinesiyle aynı marka ve model iş makinesinin 2015 yılı içerisinde aylık kira bedelinin 4.000,00 TL+KDV ve 4.250,00+KDV olduğunun tespit edildiği, buna göre günlük ortalama kira bedelinin 137,50+KDV olduğu, hatalı onarımdan kaynaklı olarak kiralama yapılacak 100 gün için ödenecek bedelin (137,50 x 100) + KDV hesabıyla 13.750,00 TL + KDV = 16.225,00 TL olacağı sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Tarafların itirazları üzerine dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 20.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Tarafların kök rapora karşı itirazları incelenmiş olup itirazlarda yer alan iddiaların dayanıksız olmasından ötürü kök raporumuzu olduğu gibi tekrar ederiz" şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'ndan (MTSO) alınan yazı cevabında belirtilen günlük kira bedeli tespitine ilişkin yazı üzerine bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişiler 17.11.2022 tarihli 2. ek raporlarında özetle: "Mersin Tic. ve San. Odası'nın 25/10/2022 tarihli yazısında; 2015 yılında Irak'ta ... Marka (seri no: ...) C5-S4 model toprak silindirin operatörsüz ve yakıtsız kiralama ücretinin günlük 200 TL ile 300 TL aralığında olabileceği tespit ve kanaatine varılmıştır. Net bir kiralama ücreti verilmemiş olduğundan bu iki değerin ortalaması olan 250 TL kiralama bedeli olarak hesaba katılmıştır. Bu şartlarda Mersin Tic. ve San. Odası'nın takdir ettiği kiralama ücreti doğrultusunda hatalı onarımdan kaynaklı olarak kiralama yapılacak 100 gün için ödenecek bedel; 100 x 250,00 TL = 25.000,00 TL değerinde olmaktadır." şeklinde ifade etmişlerdir.

Tarafların 2. ek rapora karşı itirazları değerlendirilmek üzere dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, alınan 13.10.2023 tarihli 3. bilirkişi ek raporunda özetle: "... marka ... model iş makinesinde gerçekleşen arızanın zamanında ve kusursuz tamir ve bakım yapılması halinde makinenin tamirde geçireceği sürenin 30 gün olabileceği, iş makinesinin 130 günlük sürede kullanılamadığı ve davalının kusurundan kaynaklı olarak davacı tarafın 100 gün iş makinesi kiralama yoluna gidebileceği, Hatalı onarımdan kaynaklı olarak kiralama yapılacak 100 gün için ödenecek bedelin mahrum kalınan dönem itibariyle; Kök raporda alınan teklifler doğrultusunda belirlenen hali ile 16.225,00 TL ≈ 6000 USD MTSO fiyatlaması doğrultusunda 25.000,00 TL ≈ 9000 USD İnternet üzerinden mevcut durumda gerçekleştirilen piyasa araştırmaları neticesinde ise 20.000,00 TL ≈ 7000 USD değerinde olduğu, MTSO tarafından net bir fiyatlama verilmediği, günlük kira bedelinin 200-300 TL arasında olacağının belirtildiği, belirlenen 9000 USD'nin ortalama 250 TL göz önünde bulundurularak hesaplandığı, 200 TL'nin baz alınması durumunda tazminat değerinin 20.000,00 TL ≈ 7000 USD olduğu, bu bağlamda internet üzerinden gerçekleştirilen araştırmalar neticesinde belirlenen değerlemenin MTSO fiyatlamalarına da uygun olduğu, iş makinesinin niteliği, kullanım amacı, özellikleri ve kiralamanın uzun süre gerçekleştirileceği ile diğer tüm hususlar göz önüne alındığında da mahrum kalınan dönem itibariyle; 20.000,00 TL ≈ 7000 USD tazminatın makul olacağı, Hangi tazminata hükmedileceğine ilişkin takdirin ise Sn. Mahkemenize ait olduğu, sonuçlarına varılmış olduğunu" ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Davacı tarafça dava konusu iş makinesindeki sorunun davalıya 31/05/2015 tarihinde iletildiği ifade edilmiş ise de, buna dair bir kayda rastlanmamış olup, 10/06/2015 tarihli mail yazışmasıyla iş makinesindeki sorunun davalıya iletildiği, yine bu hususun davacı tarafından Mersin 5. Noterliği'nin 12/08/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde de belirtildiği tespit olunduğundan, iş makinesindeki sorunun 10/06/2015 tarihinde davalıya iletildiği sonucuna varılmıştır. Bu tarih dikkate alınarak bilirkişi raporundaki değerlendirmeye esas alınan 100 günlük süreden 10 günlük bu sürenin (31/05/2015 ile 10/06/2016 tarihleri arasındaki) düşülmesi neticesinde makinenin tamiri nedeniyle kira bedeli ödenmesi gereken sürenin 90 gün olarak hesaba alınması dosya içeriğine ve hukuka uygundur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ve ek raporu bilimsel verilere uygun olarak konusunda uzman bilirkişilerce düzenlenmiş olup hüküm kurmaya elverişlidir.

Ayrıca Irak ülkesinde iş makinesi kira bedelinin tespiti için Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'na yazılan yazıya cevaben gönderilen günlük kira bedelinin ortalaması olan 250,00 TL üzerinden hesap yapılarak, davacının kira bedelinden kaynaklı alacak miktarının (250x90=)22.500,00 TL olarak hesaplanmış olması da hukuka uygundur.

Davacı, dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde, alacağın TL olarak ödenmesini talep etmiş olmakla, 6098 Sayılı Kanun'un 99. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince Türk Lirası üzerinden hüküm kurulmuş olmasında hukuka aykırılık yoktur.

Mahkemece, iş makinesi motor değişim bedeli için, ıslah dilekçesinde talep edilen 58.563,90 TL üzerinden hüküm kurulmuş olup, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği şekilde yalnızca 5.000,00 TL'si yönünden hüküm kurulmadığı görülmüştür.

İlk derece mahkemesi kararı ve gerekçesi yerindedir.

Sonuç olarak: 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacı ve davalı ... İş Mak...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı ve davalı ... İş Mak...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1. b. 1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf talep eden davacıdan peşin alınan 427,60 TL istinaf karar harcının HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3. İstinaf talep eden davacıdan peşin alınan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4. İstinaf talep eden davalı ... İş Mak...Ltd. Şti.'den alınması gereken 5.537,47 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.384,37. TL'nin mahsubu ile bakiye 4.153,1‬0 TL'nin davalı ... İş Mak...Ltd. Şti.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

5. İstinaf talep eden davalı ... İş Mak...Ltd. Şti.'den peşin alınan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

6. İstinaf masraflarının, başvuran davacı ve davalı ... İş Mak...Ltd. Şti.'nin üzerinde BIRAKILMASINA,

7. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8. Kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/05/2024

...

Başkan

...

e-imzalıdır.

...

Üye

...

e-imzalıdır.

...

Üye

...

e-imzalıdır.

...

Katip

...

e-imzalıdır.

" Bu Belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Elektronik Olarak İmzalanmıştır."