Adana BAM 6. HD 2021/912 E. 2023/1319 K.

T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/912

KARAR NO : 2023/1319

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İSTİNAF K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : xx/xx/2021

NUMARASI : ... Esas-... Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...- ...

DAVALI : ...-...

VEKİLLERİ : Av. ...-

: Av. ... UETS

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF TALEP TARİHİ : 05/04/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ :11/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ :12/12/2023

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin xx/xx/2021 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Müvekkili davacı şirket yetkilisi olan ...’ın Adana Mimarlar Odasına kayıtlı olarak yetkilisi olduğu şirket üzerinden mimarlık hizmeti verdiğini, davalının ise müteahhitlik yaptığını, taraflar arasında sözlü olarak Adana ili ... ilçesi ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan 5 adet taşınmaz ile ilgili olarak ruhsat, avan, mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj ve tadilat projeleri çizim işleri ile inşaat kontrollük hizmetlerinin yapılması konusunda anlaşıldığını, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, yüklenici davacının üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, ancak hizmet bedelini alamadığını, yapılan işlere ilişkin sadece 28.000,00-TL ödendiğini, Adana 7. Noterliğinin xx/xx/2016 tarihli, ... , ... ve ... yevmiye nolu ihtarnamelerini keşide ettiğini, bakiye iş bedelinin istenildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, ... ada ... parsele ilişkin olarak mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj ve tadilat projesi çizimi ile kontrollük hizmeti ... ada ... parsele ilişkin olarak mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj proje çizimi ile knotrollük hizmeti, ... ada ... parsele ilişkin mimari, betonarme, makine, elektrik, proje çizimi, ... ada ... parsele ilişkin kapsamlı tadilat projesi çizimi, ... ada ... parsele ilişkin 5 adet mimari proje çizimi, 10 adet avan ve ruhsat çizimi, 5 adet avan ve ruhsat çizimi ve 4 adet taslak proje çizimi yapıldığını, bunların dışında ... ada ... parsele ilişkin talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını, davalının ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan mimari projelerin davacı tarafından çizildiğini kabul ettiğini, ancak ödeme def’ininde bulunarak borçlu olmadıklarını cevabi ihtarnamelerinde belirttiklerini, yapılan işlerin bedelinin 28.000,00-TL olmadığını, projelerin usulüne uygun çizildiğini, gerekli hizmetin verildiğini, ücrete hak kazanıldığını, bu konuda emsal Yargıtay kararları bulunduğunu, ihtarnamede ... ada ... parselden sehven bahsedilmediğini, ancak iş bu taşınmaza yönelik olarak da mimarlık hizmeti verildiğini, TBK’nın 481. maddesi gereğince eserin bedelinin, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirleneceğini, yapılacak keşif ve bilirkişi inceleme sonucu davacının hak ettiği bedeli odalardan gelecek olan asgari ücret tarifelerine göre tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 250.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili xx/05/2017 tarihli dilekçesi ile cevaba cevaplarını sunmuş, tanık ismi bildirmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: İddiaların gerçeğe uygun olmadığını, davanın iyiniyetten uzak olarak açıldığını, ... ada ... parsele ilişkin olarak davacının proje çizimini üstlendiğini, tarifede belirtilen bedelden %70 tenzilat yapılarak anlaşıldığını, uygulamada tarifede belirtilen fiyat üzerinden %50-%80 arasında değişiklik olduğunu, davacının kestiği faturalar ve bilirkişi incelemesi ile durumun anlaşılabileceğini, dava dilekçesinde iddia olunan betonarme, makine, elektrik ve peyzaj proje çizimi ile kontrollük hizmetleri verildiği iddiasının asılsız olduğunu, davacının ... ada ... parselde mimari proje çizdiğini, diğer hizmetleri vermediğini, ... ada ... parselde davacının herhangi bir hizmeti bulunmadığını, ... ada ... parselde davacının tadilat projesi çizdiğini, ancak kapsamlı olmadığını, ... ada ... parselde davacının hizmeti olmadığını, projelerin başka bir mimarlık şirketi tarafından hazırlandığını, tacir olan davacının fatura ibraz edemediğini, taraf defterlerinin incelenmesinde alacağın olmadığının tespit edilebileceğini, davacının defter kayıtları incelendiğinde, davacının mimarlar odası tarifesi üzerinden % 70 kırım yaparak iş yaptığının anlaşılabileceğini, alacakların zamanaşımına uğradığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili xx/06/2017 havale tarihli 2. cevap dilekçesinde; davacının dava dışı mühendislerle yaptığı sözleşmelerin müvekkili şirketi ilgilendirmediğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, eser sözleşmesinin belirli bir şekle tabi olmadığı, sözlü olarak da yapılabileceği, davalının davacı ile aralarında bulunan anlaşma uyarınca ... ada ... parsel, ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak davacının mimari proje çizdiği, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak tadilat projesi hazırlandığının kabul edilmesi gerektiği, taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi bulunduğu, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsellerde bulunan mimari projelerin ... tarafından çizildiği, ... ada ... parsele ilişkin taşınmazın mimari projesinin davacı tarafından çizildiğinin ispat edilemediği, dosyada bulunan bilirkişi raporunda proje çizim bedellerine ilişkin hesaplama yapıldığı, buna göre davacının toplam 315.365,43 TL alacağın bulunduğunun bildirildiği, taraf kabulünde olan 28.000,00-TL ödeme mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği miktarın 287.365,43 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 250.000,00 TL’nin dava tarihi olan 10/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili xx/04/2021 tarihli istinaf dilekçesinde; kararın eksik inceleme sonucu kanuna ve hukuka aykırı olarak verildiğini, davacının talep edemeyeceği hususların bilirkişiler tarafından raporda açıkça belirtilmesine rağmen, rapordan farklı olarak nedeni belirtilmeksizin karar verildiğini, gerekçeli kararda sadece cevap dilekçelerinin belirtildiğini, bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçelerinin değerlendirilmediğini, davacının 5 adet taşınmaza ilişkin mimari proje bedelini istediğini, Mahkemece ... ada ... parsel hariç diğer 4 parsel yönünden talebin kabul edildiğini, taraflar arasında dava konusu her parsel ve proje için anlaşma olmadığını, akti ilişkinin varlığının ispatının gerektiğini, davacı ile davalı arasında sözlü de olmak üzere herhangi bir akti ilişkinin kabul edilmediğini, bu durumun aksinin davacı tarafından ispatlanamadığını, davacı ile yalnızca ... ada ... parsel ve ... ada ... parsellere ilişkin mimari proje çizilmesi amaçlı sözlü anlaşma olduğunu, ayrıca ... ada ... parsele yönelik mimari tadilat projesi yapılmasına ilişkin sözlü anlaşma bulunduğunu, diğer taşınmazlara ilişkin olarak taraflar arasında yazılı veya sözlü anlaşma olduğunun ispatlanması gerektiğini, sözleşme ilişkisinin inkarı halinde davacının iddiasını yazılı delile dayandırması gerektiğini, açık onay halinde tanık dinlenebileceğini, taraflar arasında kabul edilen 3 taşınmaz haricinde anlaşma olmadığını, bilirkişi raporu ile bu hususun teyit edildiğini, ticari defterler usulüne uygun tutulmadığından iddianın ticari defterle de ispat edilemeyeceğini, bu konuda emsal Yargıtay kararları olduğunu, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel dışında bulunan projelerden dolayı davacının hak sahibi olamayacağını, davacının yazılı delil başlangıcı niteliği taşıyan belge sunamadığından tanıkla ispatın da söz konusu olmayacağını, taraflar arasında bulunduğu belirtilen sözlü anlaşmanın varlığının nereye dayandırıldığının kararda belirtilmediğini, ... ada ... parsele ilişkin taraflar arasında anlaşma olmadığını, ... ada ... parsel için ise sadece tadilat projesi çizildiğini, diğer projeler konusunda davacı ile müvekkili davalı arasında ilişki olmadığını, ... ada ... parsel yönündeki beyanlarının belediyeden gelen yazı cevapları ve bilirkişi raporu ile doğrulandığını, ... ada ... parselde bulunan taşınmazın yapı ruhsatı olmadığının bildirildiğini, anılan parsele yönelik davacının alacağının bulunmadığını, bilirkişi raporu incelenmeden, sadece sonuç kısmındaki hesaplamaya göre karar verildiğini, rapor içeriğinde bu kalemler yönünden alacağın olmadığının belirtildiğini, ... ada ... parsel için yalnızca tadilata ilişkin mimari proje çizildiğini, bunun dışında herhangi bir proje yapılmadığını, aksini ispatlar delil sunulmadığını, bilirkişi raporunda tadilat projesi açısından değerlendirme yapılmayarak genel mimari proje hesaplamasına gidildiğini, mimari proje ve statik proje alacağının kabul edildiğini, davalı müvekkilinin ... ada ... ve ... ada ... parsel için 28.000,00-TL ödediğini, daha fazla ücretin kararlaştırılması halinde buna göre ödeme belgesinin düzenlenip Mimarlar Odasına proje sunulacağını, Mimarlar Odasına proje sunulmadığını, bu nedenle asgari ücret tarifesi üzerinden alacak istenmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda mimarlar odasının onayından geçmeyen bir proje bedelinin tarafların anlaşması ile belirlendiğinin, bu anlaşmaların ise Oda tarafından belirtilen asgari ücretin çok altında olduğunun, serbest piyasada yapılan proje anlaşmalarının tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğunun belirtildiğini, davacı tarafından dava konusu yapılan 5 adet projenin Oda onayına sunulmadığını, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel için de asgari ücret tarifesinin altında anlaşıldığını, bu projelerin Odaya sunulmadığını, bu iki proje için 28.000,00-TL ödendiğini, müvekkilinin tek hatasının makbuzlara sadece tek parselin yazıldığına dikkat etmemesi olduğunu, bu durumda dahi ... ada ... parsel için asgari proje bedeli dikkate alınarak ödenen miktarın asgari tarifeye oranlanıp bu oranın ... ada ... parsel için asgari tarife üzerinden hesaplanması gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 17. maddesinde proje bedelinin emsal fiyat üzerinden ortalama olarak belirleneceğinin kararlaştırıldığını, bu maddede belirtilen hesaplamanın Mimarlar Odasının asgari tarifesine göre değil piyasa şartlarındaki emsal fiyatlar üzerinden hesaplanacağını gösterdiğini, delil olarak sunulan asgari ücret tarifesinin kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda bulunan genelde Oda tarafından belirlenen asgari ücretin çok daha aşağısında anlaşıldığı tespitinin göz ardı edildiğini, projelerin kül halinde bir mimar tarafından hazırlanacağına ilişkin kural veya teamül olmadığını, davacının tüm proje çizimlerinin anlaşılan mimarlık ofisi tarafından çizildiğini yazılı olarak ispat etmesi gerektiğini, tanıklarının bu yöndeki iddialarını doğrular beyanda bulunduklarını, bir mimarın elektrik veya peyzaj projesini yapamayacağını, diğer uzmanlık alanlarında mühendis çalıştırıldığının ticari defterlerde belirtilmesi gerektiğini, davacının mimari projeler dışında diğer projelerin de mimarın ekibi şeklinde bahsedilerek hazırlandığının iddia edildiğini, daha sonra iddia genişletilerek projelerin müvekkili mimar ve adına diğer mühendislerin temsilci olarak hazırladıklarını beyan ettiğini, bu husustaki itirazlarının dikkate alınmadığını, mimar ve diğer mühendisler arasındaki hukuki ilişkinin açıklanmadığını, mimar olarak davacının yanında çalışan inşaat ve elektrik mühendisi ile peyzaj mimarı olup olmadığının ispatlanamadığını, iddianın genişletilmesinin doğru olmadığını, ticari şirketlerde ticari temsilcilik bulunduğunu, mimar olan davacı ve diğer mühendislerin durumunun buna uymadığını, diğer mühendislerin davacı şirket nam ve hesabına temsilci olarak iş yapmasının mümkün bulunmadığını, davacının diğer mühendislere ve müvekkiline fatura kesmediğini, davacıya ait defterlerde müvekkili ile davacı arasında ticari ilişkinin tespit edilmediğini, mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan incelemede davacının ticari defterlerinde bu şekilde yetki verildiğinin tespit edilemediğini, xx/10/2015 tarihli sözleşmenin müvekkili için bağlayıcı olmadığını, bu belgenin tarafı olmayan müvekkili aleyhine tek başına yazılı delil olarak kullanılamayacağını, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin mimari projenin davacı tarafından yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığını, bir mimardan proje istenildiğinde bu isteğin sadece mimari projeyi kapsayacağını, diğer projelerin 3. kişilere yaptırılacağının yazılı olarak belirlenmesi gerektiğini, bu durumun davacı tarafından ispat edileceğini, diğer projelerin davacı tarafından çizildiğine ilişkin taraflar arasında anlaşma yapıldığının ispatlanamadığını, davacının tüm proje bedellerini istemesinin mümkün olmadığını, belirtilen iki parsele ait mimari proje dışında diğer parsellere ilişkin ispatın ortaya konulamadığını, davacı tanıklarının beyanlarını doğru olmadığını, sonuç olarak ... ada ... parsele ilişkin davacı şirketin proje hazırlamadığını, ... ada ... parsele ilişkin yalnızca mimari tadilat projesi hazırlandığını, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin davacının mimar olması nedeniyle sadece mimari proje için sözlü anlaşma yapıldığını, bunun dışında akti ilişkinin varlığının ispatlanamadığını ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili xx/04/2021 tarihli istinafa cevap dilekçesinde; Oda tarifesi esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda verilen kararda isabetsizlik bulunmadığını, taraflar arasında yazılı eser sözleşmesi olmadığını, davalının mimari proje çizimi yönünden hizmet alındığını, ancak oda tarifesinin %70 tenzilatlı haliyle anlaşıldığını ileri sürdüğünü, ancak bu hususta belge sunamadığını, tacir olmanın gereği iddia ve savunmaların yazılı belgeye dayanması gerektiğini, bilirkişi raporunda mimarlar odası asgari tarife üzerinden hesaplama yapıldığını, raporların hüküm kurmaya ve denetime açık olduğunu, sözleşmesi bulunmayan projeler için meslek odası tarifesinin uygulanması gerektiğine ilişkin Yargıtay kararı olduğunu, inşaat yapı ruhsatlarında müelliflerin kimlik bilgilerinin dahi yazdığını, aksinin iddia edilemeyeceğini, davalının somut durumu inkar ettiğini, dosyada bulunan yapı ruhsatlarında proje müelliflerinin tüm bilgilerinin belirli olduğunu, davacı ile aralarında yapılan sözleşmelerin dosyaya ibraz edildiğini, tanık sıfatı ile beyanları alınan kişilerin projeleri davacı firma nam ve hesabına çizdiklerini beyan ettiklerini, davacı mimarlık firmasının almış olduğu işlerde genel teamül üzere yapılacak inşaatın mimari projesi dışındaki betonarme, elektrik, mekanik ve peyzaj mimari ve proje çizimi işlerinide bir bütün olarak üstlendiğini, ekip kavramı ile davacı firma bünyesinde sigortalı çalışanların anlaşılmış olmasının doğru olmadığını, projelerin mimardan sonra birbirine takip eder şekilde sırasıyla uyumlu bir halde yapılması gerektiğini, eser sözleşmelerinde bedelin talebi için fatura kesilmesinin önemli olmadığını, hizmetin verilmesinin alacak talebi için yeterli olduğunu, bu hususta istikrarlı yargı kararı bulunduğunu, davanın 4 yıldır devam ettiğini, davalı firmanın iş yerini fiilen kapattığını, adına kayıtlı mal varlığına ulaşılamadığını, hüküm kurulan parseller dışındaki diğer parsellere ilişkin ıslah yapılmadığını, davalının istinaf dilekçesinin büyük kısmının kararda hüküm altına alınmayan miktara dayandırıldığını, davalının yetki belgesinin 5 yıl süreyle iptal edildiğini beyan ederek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER : İstinaf incelemesine esas olmak üzere yerel mahkeme dosyası içerisinde bulunan bilgi ve belgeler.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Adana 7. Noterliğinin xx/xx/2016 tarihli, ... sayılı ihtarnamesinde; ihtar edenin ..., muhatabın ...Ltd.Şti olduğu ihtarnamede; ... ada ... parselin ve ... parsel sayılı taşınmazda bulunan projenin ihtar eden tarafından çizildiği, ayrıca ... ada ... parselde bulunan taşınmazın tadilat projesinin çizildiği, yalnızca 28.000,00-Tl ödendiği, bakiye kalan kısmın ödenmediği ihtar edilerek 7 gün içerisinde bedelin ödenmesinin ihtar edildiği,

Adana 7. Noterliğinin xx/xx/2016 tarihli, ... sayılı ihtarnamesinde; ihtar edenin ..., muhatabın ...Ltd.Şti olduğu, ihtarnamede ... ada ... parsel sayılı taşınmazın projesinin ihtar eden tarafından çizildiği, ancak aynı taşınmazla alakalı olarak başka bir mimara proje çizdirildiğinin öğrenildiği, mimari eserin anormal bir şekilde değiştirildiği, projenin betonarme, makine elektrik ve peyzaj projelerinin de ihtar eden tarafından çizdirildiği, ancak proje çizme bedelinin ödenmediğin beyan edilerek proje bedellerinin 2 gün içerisinde ödenmesinin istenildiği,

Adana 7. Noterliğinin xx/xx/2016 tarihli, ... sayılı ihtarnamesinde; ihtar edenin ..., muhatabın ...Ltd.Şti olduğu,ihtarnamede Adana ili, Seyhan ilçesi ... ada ... parselin projesinin ihtar eden tarafından çizildiği ancak projeye aykırı imalat yapıldığı, bu değişikliklerin eski hale döndürülmesi gerektiğinin ihtar edildiği,

Adana 11. Noterliği’nin xx/12/2016 tarihli, ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesinde; keşidecinin ...Ltd.Şti, muhatabın ... olduğu ihtarnamede ... ada ... parselde bulunan taşınmazı mimari projesini muhatab tarafından çizilmediği, ... ada ... parsel de, ... ada ... parselde bulunan taşınmazlar için mimari proje bedelinin ödendiği, bu taşınmazlar için alacağın olmadığı, ... ada ... parselde bulunan taşınmaza ilişkin yapı kullanma izin başvurusuna imza atılmaması nedeniyle alınamadığı, buradan kaynaklanan zarardan muhatabın sorumlu olduğu, ... ada ... parselde bulunan taşınmaza ilişkin tadilat projesinin hazırlanmadığı, işin devamının engellendiğinin bildirildiği,

Seyhan İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün xx/03/2017 tarihli, ... sayılı cevabi yazısında; ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin xx/12/2015 tarihli, ... ada ... parsele ilişkin xx/01/2016 tarihli, ... ada ... parsele ilişkin 11/11/2015 tarihli mimari projelerin yazı ekinde sunulduğu, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsellere ait ruhsat kaydına rastlanmadığının bildirildiği,

Seyhan İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün xx/07/2017 tarihli cevabi yazısında; ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin herhangi bir yapı ruhsat kaydına rastlanmadığı, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsele ilişkin belgelerin yazı ekinde gönderildiği, ... ada ... parselin avan projesinin arşivde bulunamadığının bildirildiği,

Adana İli, Seyhan İlçesi ... ada ... parseli ilişkin xx/01/2016 tarihli, yapı ruhsatında; mimari projenin ..., statik projenin ..., elektrik projesinin ..., mekanik tesisat projesinin ..., jeoloji projesinin ... , jeofizik projesinin ... , geoteknik projesinin ... peyzaj projesinin ... tarafından yapıldığı, yapım müteahhitinin davalı şirket olduğu,

Adana İli, Seyhan İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın xx/11/2015 tarihli yapı ruhsatında; mimari projenin ... statik projenin ... , elektrik projesinin ... , mekanik tesisat projesinin ..., jeoloji projesinin ... , jeofizik projesinin ... , geoteknik projesinin ... , peyzaj projesinin ... tarafından yapıldığı, yapının müteahhitinin davalı şirket olduğu,

Adana İli, Seyhan İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın xx/01/2016 tarihli yapı ruhsatında; mimari projenin ..., statik projenin ..., elektrik projesinin ..., mekanik tesisat projesinin ..., jeoloji projesinin ... , jeofizik projesinin ... , geoteknik projesinin ... , peyzaj projesinin ... tarafından yapıldığı, yapının müteahhitinin davalı şirket olduğu,

Adana İli, Seyhan İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın xx/12/2013 tarihli yapı ruhsatında; mimari projenin ..., statik projenin ... , elektrik projesinin ... , mekanik tesisat projesinin ... , jeoloji projesinin ... , jeofizik projesinin ... geoteknik projesinin ... , peyzaj projesinin ... , tarafından yapıldığı, yapının müteahhitinin davalı şirket olduğu,

Adana İli, Seyhan İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin xx/06/2016 tarihli yapı ruhsatında; mimari projenin ..., statik projenin ... , elektrik projesinin ..., mekanik tesisat projesinin ..., jeoloji projesinin ... , jeofizik projesinin ... , geoteknik projesinin ... , tarafından yapıldığı, yapının müteahhitinin ... , ... .Ltd.Şti olduğu,

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şubesinin xx/03/2019 tarihli cevabi yazısında; tavsiye edilen statik proje bedellerinin hesaplandığı, ... ada ... parsele ilişkin 2015 yılı için 29.876,33-TL, ... ada ... parsele ilişkin 2015 yılı için 29.745,29-TL, ... ada ... parsele ilişkin 2015 yılı için 27.600,42-TL, ... Ada ... parsele ilişkin 2014 yılı için 16.005,70-TL, ... ada ... parsele ilişkin 2014 yılı için 65.999,55-TL bedellerinin bildirildiği,

Adana 11. Noterliğinin xx/09/2015 tarihli, ... nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde; arsa sahibinin ... , yüklenicinin davalı şirket olduğu, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin yapılan sözleşmenin 17. maddesinde; projelerin inşaat kontrolünün ... tarafından yapılacağı, proje bedelinin emsal fiyat üzerinden ortalama olarak belirleneceği, 28. maddesinde; inşaatın proje, yapı denetim işleri ve inşaat kontrolünün ... tarafından yapılacağının belirtildiği,

Davacı vekilinin xx/05/2017 tarihli dilekçesi ekinde; peyzaj, elektrik, inşaat ve makine mühendisleri ile yaptıkları sözleşme suretlerinin sunulduğu,

xx/10/2015 tarihli sözleşmelerin; davacı ... .Ltd..Şti ile peyzaj mühendisi ..., elektrik mühendisi ..., inşaat mühendisi ..., makine mühendisi ... arasında imzalandığı, sözleşmelerde ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin olarak proje çizilmesi ve ücretinin ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığı, adı geçenlerin davacı şirket adına proje çizeceklerinin kararlaştırıldığı,

Mimar ... , İnşaat Mühendisi ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan xx/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda; ... ada ... parselde yapılacak binanın mimari projesinin davacı mimar ... tarafından hazırlandığı, projenin xx/01/2016 tarihinde Seyhan belediyesi tarafından onaylandığı, ... ada ... parselde bulunan inşaat projesinin adı geçen tarafından hazırlandığı, mimari projenin dosyada bulunduğu, ancak projenin mimarlar odası ve Seyhan Belediyesi tarafından onaylanmadığı, ruhsata bağlanmadığı, ... ada ... parselde bulunan projenin adı geçen tarafından hazırlandığı, yapı ruhsatının xx/01/2016 tarihinde verildiği, ... ada ... parselde bulunan inşaatın projesinin adı geçen tarafından hazırlandığı, xx/10/2014 tarihinde ruhsata bağlandığı, ... ada ... parselde bulunan inşaat projesinin kim tarafından hazırlandığının belli olmadığı, onaysız proje olduğu, resmiyet kazanmadığından değerlendirmeye alınmadığı, ancak adı geçen taşınmaza ilişkin dosyada bulunan ruhsatta projenin mimar ... tarafından hazırlandığının görüldüğü, ... ada ... parselin yapı ruhsatına rastlanılmadığı, davacı şirketin ... ada ... parsele ilişkin proje bedeli olarak 77.880,00-TL fatura kesildiği, ancak bu proje ile ilgili talep olmadığı, kontrollük ücretinin tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğu, ... ada ... parsele ilişkin proje tadilat ücretinin istenildiği, değişikliğin esaslı bir tadilat olmadığı, harf değişikliğine ilişkin tadilatın bedelinin olmayacağı, davacının mimari proje dışında diğer projelerinde yaptırıldığının iddia edilerek bu projelerin bedelinin istenildiği, davalı ile davacı arasında bu hususa ilişkin sözleşme olmadığı, her bir projenin ilgili proje müellifi tarafından hazırlanacağı, bilirkişi heyetinin yanlızca mimari proje bedellerinin hesaplanması gerektiği kanaatinde bulunduğu, taraflar arasında sözleşme olmadığı, projelerin tamamı için kesilen fatura bulunmadığı, serbest çalışan mimar ve mühendislerin odaya bağlı olduğu, oda tarafından her yıl ücret tarifesi hazırlandığı, belirlenen bu ücretin asgari miktar olduğu, belirlenen bedelin altında proje çizilmesinin oda tarafından kabul edilmediği, asgari ücretin üzerinde tarafların anlaşması ile bedel belirlenebileceği, serbest piyasada proje yaptıracak kişinin öncelikle mimar ile muhatap oldukları, mimari proje hazırlandıktan sonra diğer projelerin ilgili mühendisler tarafından hazırlandığı, mimari dışında hazırlanacak projelerde yüklenici anlaşma yapabileceği gibi, mimarın da aracı olabileceği, proje hazırlandıktan sonra yapı denetim bürosu tarafından ilgili belediyenin projeleri inceleyerek ruhsat verdiği, proje müellifi mimarın odanın hazırladığı asgari ücrete göre fatura düzenlemesinin zorunlu olduğu, dava konusu 5 adet projenin odaya sunulmadan ruhsata bağlandığı, mimarlar odasının onayından geçmeyen proje bedellerinin tarafların anlaşmalarına bağlı bulunduğu, bu miktarın genelde asgari ücretin çok daha aşağısında olduğu,miktarın tarafların anlaşmasi ile belirlendiği, ancak ücretin oda tarafından belirlenen asgari ücretin altında olamayacağı, davacı defterlerinin genel kabul görmüş usul ve esaslara göre tutulmadığı, davacıya ait defterlerin birbirini teyit edip etmediğini belirlenemediği, davalının yevmiye defterinin usul ve esasa uygun tutulduğu, kebir ve envarter defteri ibraz edilmediğinden defterlerin birbirini teyit edip etmediğini belirlenemediği, davacı tarafından davalı şirkete fatura düzenlenmediği, davalı şirket adına dava konusu edilmeyen xx/12/2014 tarihli 77.880,00-TL tutarlı bir adet fatura düzenlendiği, faturanın ... ada ... parsele yönelik olduğu, davacı tarafından sunulan tahsilat belgelerinde davacının davalıdan ... ada ... parsele ilişkin toplam 28.000,00-TL tahsil ettiklerinin anlaşıldığının bildirildiği,

Taraf vekillerinin itirazı üzerlerine ek rapor alındığı,

Adı geçen bilirkişiler tarafından sunulan xx/03/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda; ... ada ... , ... ada ... , ... ada ... , ... ada ... , ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin mimari proje bedelleri toplamının kdv dahil 231.850,00-TL, anılan taşınmazlara ilişkin statik ve betonarme proje bedellerinin ise KDV dahil toplam 169.227,34-TL olduğunun bildirildiği,

Peyzaj Mimari ... tarafından hazırlanan xx/09/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; ... ada ... , ... ada ... ve ... ada ... parsel için peyzaj proje çizimi amacıyla davacı şirket ile peyzaj mimari ... arasında anlaşma bulunduğu, dosyada ... ada ... parsel yönünden bilgi ve belge bulunmadığı bildirilmiş, peyzaj mimarları odası proje bedelleri yazıları rapor ekinde sunulmuş, raporda hesaplama yapılmadığı görülmüştür.

Mimar ... , İnşaat Mühendisi ... , Mali Müşavir ... , Elektrik Mühendisi ... , Peyzaj Mimari ... , Makine Mühendisi ... tarafından hazırlanan xx/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda; ... ada ... , ... ada ... , ... ada ... , ... ada ... ve ... ada ... parsellere ilişkin kdv dahil mimari proje bedelinin 231.850,00-TL, statik ve betonarme proje bedellerinin 169.227,34-TL, elektrik tesisat proje bedellerinin ( ... ada ... , ... ada ... ve ... ada ... parsellere ilişkin) 26.112,99-TL, tesisat proje bedellerinin 99.648,64-TL, peyzaj proje bedelinin (... ada ... ve ... ada ... parsellere ilişkin) 21.136,16-TL olduğu, sonuç itibariyle mimari, statik ve betonarme, elektrik, tesisat ve peyzaj projelerinin davacı şirket tarafından çizdirildiğinin kabulü halinde yapılan proje bedelinin 547.975,13-TL olacağı, proje müellifinin üyesi olduğu oda tarafından belirlenen asgari ücret altında fatura kesilemeyeceği, ancak serbest piyasada hazırlanan bir kısım proje ücretlerinin tarafların anlaşması ile belirlendiği, oda ücreti baz alınarak yapılan hesaplamada proje bedellerinin KDV dahil toplam 547.975,13-TL olduğu davalının ödediği 28.000,00-TL’nin düşümü ile davacının toplam 519.975,13-TL alacağının bulunduğunun bildirildiği,

Davalı vekilinin xx/06/2020 tarihli dilekçesinde; taraflar arasında dava konusu her parsel ve projeye yönelik anlaşma bulunmadığını, taraflar arasında yalnızca ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin sözlü anlaşma bulunduğunu, akdi ilişkinin yazılı delille ispatının gerektiğini, ticari defterler ile de davacının iddialarını ispatlayamadığını, ... ada ... parsel de, ... ada ... parsel için 28.000,00-TL ödeme yapıldığını, ... ada ... parselde, ... ada ... parsel ile ilgili anlaşma olmadığını, ... ada ... parsel için yalnızca tadilat projesi yapıldığını, diğer taşınmazlara yönelik anlaşma yapılmadığını, projelerin bir bütün halinde mimar tarafından hazırlanacağına ilişkin kural veya teamül olmadığını, davacı yanın mimari projeler yanında iddiasını genişleterek diğer projelerin bedelini haksız olarak istediğini, projede imzası olan mühendislerin davacı şirket adına çalıştıklarının defterlerinden saptanması gerektiğini, davacı tanıklarının beyanlarının iddianın ispatı için yeterli olmadıklarını, tanıkların ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin beyanda bulunmadıklarını, xx/12/2018 tarihli kök raporun 6. maddesinde mimari proje dışındaki diğer bedellerin ancak ilgilisi tarafından talep edilebileceğinin belirlendiğini beyan ederek bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduğu,

6 kişilik bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan xx/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda; dosyada mevcut bilirkişi raporlarının içeriğinin tekrarlandığı,

Celsede tanık beyanlarının alındığı,

Davacı tanığı ...’in; “ Ben elektrik mühendisiyim, kendime ait iş yerim var, davacı ... İnşaatı ve şirket yetkilisini birlikte iş yaptığımız için tanıyorum, Seyhan İlçesi ... mahallesindeki ... ve ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların elektrik projelerini ben hazırladım, bu taşınmazların ... inşaattan bana mimari projeleri geldi, ben de bunun üzerine elektrik projesini hazırlayıp ... inşaata teslim ettim, benim alacağım bana ... inşaat tarafından ödendi, benim ... Ltd. Şti ile herhangi bir sözleşmem olmadı, ben davacı şirkete 100'den fazla elektrik projesi çizmiştim, bunların hepsi dava konusu değildir, bana genelde mimardan proje çizildikten sonra elektrik projesini çizmem için mimar tarafından proje getirilir, bunun dışında mal sahibi tarafından proje getirilmesi gibi bir çalışmam hiç olmadı, ancak mal sahibi tarafından proje getirilmesine engel bir durum yoktur.”

Davacı tanığı ...’nın; “Ben makine mühendisiyim, makine mühendisi olmam nedeniyle inşaatlara ilişkin mekanik proje çizim işi yapmaktayım, davacı ... İnşaat şirketine dört beş tane mekanik proje çizim işi yapmıştım, yapmış olduğum bu çizim işlerinin hangi taşınmazlara ilişkin olduğunu bilmiyorum, davalı şirket ile davacı arasındaki ilişkiye dair proje çizip çizmediğimi de bilmiyorum, biz genelde isimlere değil, gelen projenin içeriğine bakarız, benim çizmiş olduğum mekanik proje sıhhı tesisat, kalorifer tesisatı, ısı yalıtım, yangın tesisatı, asansör tesisatlarına ilişkindir, ... ada ... ve ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin mekanik projeyi ben çizmiştim, ... Bey mimar olarak gönderdiği için çizmiştim, her ne kadar az önce hatırlamadığımı söylemiş isem de davalı ... 'e dört beş tane çizmiştim, ada ve parsel numaralarını tek tek hatırlamam mümkün değildir, Ben davacıya 50-60 tane mekanik proje çizmiştim, bunlardan 4-5 tanesi davalı ... gruba ilişkindir, davalı ... gruba davacı dışında başka mimarların gönderdiği projeleri çizmiştim, bu davalı ile dava konusu taşınmazlara ilişkin yapmış olduğum herhangi bir sözleşme yoktur, ayrıca biz yazılı sözleşme yaparak değil, telefonda sözlü konuşmalarla iş yapmaktayız.”

Davacı tanığı ...’ün; “Ben peyzaj mimarıyım, davacı ile yaklaşık 10 yıldır çalışmamız vardır, davacının çizmiş olduğu mimari projeler mail olarak bana gelir, ben de bunun üzerine peyzaj mimari projeyi çizerim, çizmiş olduğum projeyi de tekrardan ... Bey’e teslim ederim, taraflar arasında dava konusu olan ... ada ... parsel ile ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin peyzaj projesini ben çizmiştim, bunun dışında otoban kenarındaki taşınmazın projesini de ben çizmiştim, ben davacıya çok fazla proje çizdim, davacının davalı ... gruba çizmiş olduğu ne kadar proje varsa hepsini ben çizmişimdir, benim ... grup ile yapmış olduğum herhangi bir sözleşme ya da anlaşma yoktur, ben çizmiş olduğum projelerde grup başı olan ... tafa Bey ile anlaşma yapmıştım, zaten proje çizimine ilişkin genel uygulama da bu şekildedir, bizim çizmiş olduğumuz projeler mimari projenin eki niteliğindedir, Adana'daki inşaat uygulaması yüklenicinin mimarla anlaşması, mimarın da kendi ekibiyle çalışması şeklindedir, tüm projeler için ayrı ayrı müteahit ile anlaşma yapılmaz, mimar ile yapılmaz, müteahhitin tek başına gelip bize peyzaj projesi çizdirmesi mümkündür, ... ada ... adaya ilişkin ada ve parsel numaralarının net olarak hatırlamamın nedeni bu taşınmazlara ilişkin projelerde sıkıntı olması bu projelerin bir kaç defa tadilat görmesi ve bu projelere ilişkin almam gereken parayı davacıdan tam olarak alamamam nedeniyle hatırlıyorum, ben bu projelerin parasını davacıdan istediğimde bana projelerde sıkıntı olduğunu, ilerleyen aşamalarda parasını ödeyeceğini söylemişti, ben yaklaşık 200 tane proje çizdim, bahsetmiş olduğum bu taşınmazlara ilişkin alacağımı alamadığım için projeler aklımda kaldı.”

Davacı tanığı ...’nun; “ Ben inşaat mühendisiyim, projelerin betonarme projelerini ve statiklerini ben hazırlıyorum, davacı ... İnşaatın hazırlamış olduğu mimari projelerin betonarme projelerini ben hazırlamıştım, davalı ... davacı şirketin mimari projelerini çizen müteahit firmadır, biz ekip olarak ... inşaat ile çalışıyoruz, ... ada ... ve ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların betonarme projelerini ben çizip ... İnş.'a teslim etmiştim, olaya ilişkin bilgim bundan ibarettir, uygulamada müteahit firma ... inşaat ile görüşür, ... inşaat mimarı projesini çizer, geri kalan projeler için bana ve diğer ekip arkadaşlara gönderir, biz de projeleri çizip ... İnşaata teslim ederiz, benim ... grup ile proje çizimine ilişkin yapmış olduğum herhangi bir anlaşmam ya da görüşmem yoktur, müteahitin direk bana gelip betonarme projesi çizdirmesi mümkündür, ancak dava konusu projelere ilişkin davalının benimle herhangi bir görüşmesi yoktur, dava konusu taşınmazların ada ve parsel numaralarının bu kadar net hatırlamamın nedeni bu taşınmazlara ilişkin ortada dava olması ve projenin bize ada ve parsel numarası üzerinden gelmesi nedeniyledir, ... Gruba çizmiş olduğum başka bir proje olup olmadığını şu anda hatırlamıyorum.”

Davalı tanığı ... ’nun; “ Ben ... Ltd Şti.nin muhasebe bölümünde çalışıyordum, 2017 yılı eylül ayında işten ayrıldım, ... inşaat ... için ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların mimari projelerini çizdi, ayrıca barajyolu projesinin (... ada ... parsel) de mimari projesini çizmişti. Ancak tadilat projesini vermedi. Tek çizilen projeler bunlardı, başka bir proje çizmedi, ... inşaat tarafından mimari projeleri çizilen taşınmazların makine, elektrik, betonarme ve peyzaj projeleri diğer mimarlara o mimarların adı ile çizdirildi ve ilgili mimarlara ödemeler yapıldı, genelde proje çizimine ilişkin anlaşmamız %70 veya %50 kırımla yapılıyordu, ... İnşaat ile anlaşmamız% 70 kırımla yapılmıştı.”

Davalı tanığı ...’nun; “Ben ... Ltd Şti.nin şantiye şefi olarak çalışıyorum, dava konusu ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların projeleri davacı ... İnşaat tarafından çizilmiştir, ancak belirtilen ... ada ve diğer parsellere ilişkin projeler davacı tarafından çizilmemiştir, bu diğer parsellere ilişkin projeler başka mimarlara çizdirilmiştir,... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların mimari projeleri davacı tarafından çizilmiştir, ben kendim inşaat mühendisiyim Adana da genelde % 50-%70 iskonto ile çalışılmaktadır, davacı şirketin davalı şirket ile %70 iskonto ile çalıştığını biliyorum, dedi, ben halen ... de çalışmaya devam ediyorum,mimari projesi davacı tarafından çizilen taşınmazların makine, elektirik ,peyzaj ve betonerme projelerinin farklı mühendislere çizdirildiğinin biliyorum, zaten mimarın bu projeleri çizmesi mühendislik alanına ilişkin olduğu için mümkün değildir.” şeklinde beyanda bulundukları anlaşılmıştır.

Dava, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Davacı, firma yetkilisi ...’ın mimar olarak hizmet verdiğini, davalı ile aralarında sözlü anlaşma bulunduğunu, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parselde bulunan taşınmazlar için ruhsat, avan, mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj ve tadilat projeleri çizim işleri ile inşaat kontrollük hizmetleri verildiği, ancak davalı tarafından sadece 28.000,00-TL ödeme yapıldığını, gönderilen ihtarnamelerden sonuç alınamadığını, gerekli hizmet yerine getirildiğinden ücrete hak kazanıldığını, ücretin ilgili meslek odalarınca tespit edilen asgari ücret tarifeleri gözetilerek mahalli piyasa rayicine göre tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek 250.000,00-TL’nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunmuş, ... ada ... parsel yönünden yalnızca mimari proje çizildiğini, başka hizmet verilmediğini, ... ada ... parsele ilişkin yalnızca mimari çizildiğini başka hizmet verilmediğini, ... ada ... parsele yönelik davacının bir hizmet olmadığını, ... ada ... parsele ilişkin yalnızca tadilat projesinin çizildiğini, ... ada ... parsele ilişkin hizmet verilmediğini, bu parsele yönelik başka bir şirketten hizmet alındığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının ... ada ... parsel için mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat, peyzaj, ... ada ... parsel yönünden mimari, statik, ... ada ... parsel yönünden mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat, peyzaj, ... ada ... parsel için mimari ve statik proje bedellerinin toplam 315.665,43-TL olduğu, davalı tarafça 28.000,00-TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin mahsubu ile davacının talep edebileceği bedelin 287.365,43-TL olduğu, taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 250.000,00-TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ... ada ... parsele ilişkin xx/01/2016 tarihli yapı ruhsatında mimari projenin ..., statik projenin ..., elektrik projesinin ..., mekanik tesisat projesinin ..., peyzaj projesinin ... tarafından, ... ada ... parsele ilişkin xx/01/2016 tarihli yapı ruhsatında, mimari projenin ..., statik projenin ..., elektrik projesinin ..., mekanik tesisat projesinin ..., peyzaj projesinin ... tarafından hazırlandığı, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın yapı ruhsatının xx/06/2016 tarihli yapı ruhsatının isim değişikliğine ilişkin olduğu, mimari projesinin ..., statik projesinin ... tarafından yapıldığı, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın xx/11/2015 tarihli yapı ruhsatında mimari projesinin ... , statik projesinin ... , elektrik projesinin ... , tesisat projesinin ... , peyzaj projesinin ... tarafından yapıldığı, dosyada ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin ruhsat olmadığı, xx/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda mimari projesinin dosyada olduğunun belirtildiği, ancak projenin odaya ve belediyeye onaylattırılmadığının bildirildiği, xx/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda ... ada ... parsele ilişkin mimari proje bedelinin 39.835,00-TL, statik proje bedelinin 29.876,33-TL, elektrik proje bedelinin 8.944,99-TL, tesisat proje bedelinin 18.113,00-TL peyzaj proje bedelinin 8.274,16-TL, ... ada ... parselde mimari projenin 39.660,00-TL, statik projenin 29.745,29-TL, elektrik projesinin 8.902,51-TL, tesisat projesinin 18.113,00-TL, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mimari projesini 36.800,00-TL, statik projesini 27.600,47-TL, elektrik projesinin 8.265,49-TL, tesisat projesinin 18.113,00-TL, peyzaj projesinin 12.862,00-TL, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mimari projesinin 21.270,00-TL, statik projesinin 16.005,70-TL, tesisat projesinin 18.113,00-TL olduğunun bildirildiği, davacı tanığı olarak ..., ..., ..., ...’nun beyanlarını alındığı, adı geçen tanıkların davacı firma adına uzmanlıklarına yönelik proje hazırladıklarını beyan ettikleri, davalı tanığı ... ’nun davacının ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... projesinin (... ada ... parsel) mimari projesini çizdiği yönünde beyanda bulunduğu, Mahkemece, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsellere yönelik mimari, statik, elektrik, tesisat ve peyzaj, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsellere yönelik ise mimari ve statik projelerin davacı şirket tarafından yapıldığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık çizilen proje bedellerinden davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj, tadilat projesi ile kontrolörlük hizmeti, ... ada ... parsele ilişkin mimari, betonarme, makine, elektrik, peyzaj projesi, ... ada ... parsele ilişkin tadilat projesi, ... ada ... parsele ilişkin tadilat projesi bedellerini istemiş, davalı, ... ada ... parsel, ... ada ... parsele ilişkin mimari projenin davacı tarafından çizildiğini, ... ada ... parselde yine davacı tarafından tadilat projesi yapıldığını kabul etmiş, diğer taleplerin reddini talep etmiştir.

Mahkemece, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin mimari, statik, elektrik, tesisat ve peyzaj projesi, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsele ilişkin mimari ve statik proje bedellerinin oda asgari ücret tarifesi üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında sözlü anlaşma bulunduğu, bu nedenle çizilen proje bedellerinden davalının sorumlu olduğu, yazılı sözleşme olmadığından ilgili meslek odaları tarafından belirlenen asgari ücretin esas alınması gerektiğine yönelik tespitlerde isabetsizlik yoktur.

Ancak, ... ada ... parsele ilişkin resmi kurumlara yapılmış bildirim bulunmadığı, ... ada ... parselin ise statik projesinin davacının işbirliği ile çizildiğinin dosya kapsamı ile ispatlanamadığı görülmektedir.

Mahkemece ... ada ... parsele ilişkin 39.660,00 TL mimari, 29.745,29 TL statik proje bedeli ile ... ada ... parsele ilişkin 16.005,70 TL statik proje bedeli olmak üzere toplam 85.410,99 TL’den davalının sorumlu tutulması hatalı olmuştur.

Dosya kapsamına göre davacının alacağı 315.365,43 TL’den 85.410,99 TL’nin mahsubu ile 229.954,44 TL olmalıdır. Bu bedelden tarafların kabulünde olan 28.000,00 TL’nin düşümü ile 201.954,44 TL’nin davalıdan tahsiline, 48.045,56 TL yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, 250.000,00 TL’nin tahsiline karar verilmesi doğru değildir.

Sonuç olarak; davalı vekilinin istinaf talebinin yukarıda belirtilen sebeplerle kabulü ile ilk derece Mahkemesi kararının HMK nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1. b.2 maddesi uyarınca davalı vekili İstinaf Başvurusunun Kabulüne,

2. Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin xx/xx/2021 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1. b. 2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA ve YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN DAİREMİZCE DÜZELTİLMEK SURETİYLE KARAR VERİLMESİNE,

A-Davanın Kısmen Kabulüne, 201.954,44 TL’nin dava tarihi olan xx/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

B-Alınması gerekli harç 13.795,51 TL olmakla, peşin alınan 4.269,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.526,13 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

C-Davacı tarafından yatırılan 4.269,38 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

D-Davacı tarafından yapılan toplam 4.172,80 TL yargılama giderinin, kabul ve ret oranı gözetilerek (%80-20) 3.338,24 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

E-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 32.293,17 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

F-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

G- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa İADESİNE,

İstinaf incelenmesi yönünden;

1. Davalı tarafından yatırılan 4.269,38 TL istinaf karar harcının istek halinde davalıya İADESİNE,

2. Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. İstinaf talep eden davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 54,50. TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5. Kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4. maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a bendi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/12/2023

...

Başkan

...

e-imzalıdır

...

Üye

...

e-imzalıdır

...

Üye

...

e-imzalıdır

...

Katip

...

e-imzalıdır

Bu Belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Elektronik Olarak İmzalanmıştır.