Adana BAM 5. HD 2024/621 E. 2024/737 K.

T.C. ADANA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/621 - 2024/737

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/621

KARAR NO : 2024/737

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...

ÜYE : ...

ÜYE : ...

KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/12/2023 (Ara karar )

NUMARASI : ... Esas (Derdest)

DAVACI : ... ÇIRÇIR PRESE İTHALAT İHRACAT TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av...

DAVALI : ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av. ..

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av...

TALEP KONUSU : Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 07/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2024

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :

Müvekkili davacı şirketin 06.02.2023 tarihli depremde yıkılan binasının yerine çelik yapıdan yeni fabrika binası kurulmasına rağmen, davalı kurumun illiyet bağı bulunmayan keyfi nedenler ileri sürerek ve uymak zorunda olduğu yasal mevzuata aykırı davranarak, müvekkil şirketin yeni binasına engel durum olmamasına rağmen elektrik bağlanmadığını, Mahkememizin 14.09.2023 tarihli ... D. İş ... sayılı ile kararı ile verilen tedbir kararının infaz edilmeye başlandığını, ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlerin HMK 397 madde kapsamında düzenlendiğini,yasal düzenlemeler ve elektrik enerjisi mevzuatı nazara alındığında, yükümlü davalı tarafın elektrik enerjisi bağlamama şeklindeki haksız ve hukuka aykırı eyleminin sonlandırılarak, elektrik enerjisini bağlama edimini yerine getirmesi için HMK'nın 105. maddesinde düzenlenen bu eda (edim) davasını açmak zorunda kaldıklarını, müvekkili firmanın pamuk ürünü cirosunun sezonluk 60 - 75 milyon TL arasında olduğunu, elektrik bağlanmaz ise müvekkili şirketin pamuk üreticilerine yüklü miktarda tazminat, iplik ve yağ fabrikalarına da yüklü miktarda cezai şart ödeme tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını, belkide iflas etme noktasına gelebileceğini, Amik Ovasında pamuk ekiminin ilkbaharda, hasadının ise sonbaharın başlarından itibaren yapıldığını, tarih itibariyle müvekkili şirketin fabrikasının elektriklerinin açılması ve elektrik enerjisinin verilmesi gerektiğini, makinaların bakımı ve hazır hale getirilmesi, çalışan personelin eğitimi, fabrikanın temizliği ve diğer sezonluk rutin işlerinin yapılabilmesi için çok acilen ve müvekkil şirketin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâl nedeniyle, davalı tarafın müvekkil şirkete ait fabrikaya elektrik enerjisi verilmesi gerektiğini ifade ederek Mahkememiz 14.09.2023 tarihli ... D. İş - ... Karar sayılı kararı ile verilen tedbirin devamına, davacı müvekkili şirketin deprem nedeniyle yeniden yaptığı çelik fabrika binasının elektriğin davalı tarafça bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:

Davacı tarafın iddialarının haksız ve mesnetsiz olup kötü niyetli açılan davanın red edilmesi gerektiğini, davacı tarafın da açıkça ikrar ettiği üzere bahse konu kaçak enerji kullanımının gerçekleştiği ticari işletmenin, Hatay ilinin en büyük çırçır işlemesinin yapıldığı bir fabrika olduğunu bu fabrika işletmesinin kullanmakta olduğu elektrik enerjinin faturasının karşılanamaması gibi bir durumun söz konusu olmasının kesinlikle mümkün olmadığını, davacı tarafın da belirttiği üzere yaklaşık 3000 ton pamuğun işlenmesi, yağının sıkılması ve diğer ticari hareketlilikten elde edilen gelirin bahse konu borçtan kat ve kat daha fazla olduğu, dolayısıyla depremden dolayı fabrikanın zarar gördüğü ve büyük bir ticari faaliyet aksaklığının yaşandığı işbu sebeple borcu ödeyememesi hususu da gerçeği yansıtmadığı gibi davacı tarafın kötü niyetini de ortaya koyduğunu, zira davacı tarafın iddialarının aksine elektrik enerjisinin deprem nedeniyle değil, davacı tarafın senelerdir süre gelen, ödemediği, ödemeyi de hiç düşünmediği kaçak kullanım borçlarından dolayı kesildiğini, kaçak enerji kullanımını davacının defalarca kez yaptığını, kaçak kullanım borçlarına ilişkin birden fazla icra takibi mevcut olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN ARA KARARI :

İlk derece mahkemesince; İhtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine, karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Verilen ara kararın usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, tedbire konu beyanında tedbir talebinde bulunan taraf özetle; Hatay ilinin en büyük iş hacmine sahip çırçır fabrikasını işlettiğini, bu kapsamda kendi arazilerindeki pamuk üretimi haricinde dışarıdaki ücretici çiftçilerle de alım anlaşması yaptığını ve bu doğrultuda toplamda yaklaşık 3000 ton pamuğun üretimi ve işlemesinin çırçır fabrikasında yapacağını belirttiğini, söz konusu üretim ve ticaret hacim değerinin maddi anlamda 60-75 milyon TL değerinde olduğunu ve dolayısıyla kesilen enerjinin tedbiren bağlanmaması durumunda zararın fabrika haricinde diğer çiftçi ve tüccarları da kapsayacağını ve meydana gelebilecek maddi zararın iflasa yol açabileceğini iddia ederek mahkemenin takdir edeceği bir teminat ile elektrik enerji arzının tedbiren tekrardan sağlanmasını talep ettiğini, HMK 389 ve 390 maddeleri kapsamında talep şartlarının belirlendiğini, dava konusu kaçak tüketimin tespiti sürecinin usule uygun şekilde gerçekleştirildiğini, davacı tarafın söz konusu davada haksızlığı ortada iken ayrıca kaçak tüketim yapılan tesisata tedbiren elektriğin verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafın iddialarının kabul edilir yanının olmadığını, kaldı ki davacı tarafın ihtiyati tedbir istemini yaklaşık olarak dahi ispat edebilecek herhangi bir delil sunamadığını, ihtiyati tedbirde asıl olanın ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkması olduğunu, bunların ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluşturduğunu, maddede bu iki hususa yer verildiğini, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbire sebebi genel olarak belirtildiğini, tedbir talebinin kabulü veya reddinin bir kısmının genel olarak hakime bırakıldığını ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğinin düzenlendiğini, taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hakkın aynı zamanda tedbir konusu hakkı da oluşturacağını, kanunun "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yaptığını ancak özellikle dikkat edilmesi gereken hususun diğer geçici hukuki koruma alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilememesi olduğunu, bu sebeple para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici ihtiyati haciz olduğunu, keza diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse bu durumda da o çerçevede bir karar verilmesi gerektiğini ve ihtiyati tedbir kararı verilmemesi gerektiğini, işbu davada borç tahsiline devam edilmesi ve elektrik enerjisinin kesilmesinin telafisi güç bir zarar doğurmadığını, menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilebildiğini yani çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hakkın aynı zamanda ihtiyati tedbirin konusunu da oluşturmak zorunda olduğunu, ayrıca uyuşmazlık konusuyla doğrudan ilgili olan hususlarda da ihtiyati tedbir kararı verilebildiğini fakat davacı tarafın dava dava süresince borç tahsilinin durdurulması talebinin hem uyuşmazlık konusunu oluşturmadığını hem de uyuşmazlık konusuyla doğrudan ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle aslı münazaalı olmayan bu hususların tedbir kararına konu olamadığını, davacı tarafça talep edilen tedbir isteminin sadece borçtan kurtulmak amacı ile ileri sürüldüğünü, verilen ara karar ile davalı şirketin menfaatinin açıkça ihlal edildiğini, ayrıca ihtiyati tedbir müessesesinin amacını da aştığını, ayrıca davacının Hatay İli'nin en büyük çıçır işlemesinin yapıldığı bir fabrika olduğunu ve nitekim bu fabrika işletmesinin kullanmakta olduğu elektrik enerji faturasının karşılanamaması gibi bir durumun söz konusu olmayacağını, çünkü davacı tarafın da belirttiği üzere yaklaşık 3000 ton pamuğun işlenmesi, yağının sıkılması ve diğer ticari hareketlilikten elde edilen gelirin bahse konu borçtan kat ve kat daha fazla olduğu aşikar olduğunu, dolayısıyla depremden dolayı fabrikanın zarar gördüğü ve büyük bir ticari faaliyet aksaklığının yaşandığı işbu sebeple borcu ödeyememesi hususlarının da gerçeği yansıtmadığını, elektriğin deprem nedeniyle değil senelerdir süre gelen ödenmeyen ve ödemesi de hiç düşünülmeyen kaçak kullanım borçlarından dolayı kesildiğini, davacı şirketin hala kaçak elektrik kullanımına devam ettiğini, davacı borçlunun eylemi kaçak elektrik tüketimi kapsamında olduğundan elektrik dağıtım lisansı kapsamında faaliyet gösteren müvekkil şirket görevlilerince davalı şirket adına kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı ile bu durumun kayıt altına alındığını, kaçak enerji kullanımının davacı tarafın ilk kaçak kullanımı olmayıp kaçak enerji tüketiminden kaynaklı borçlara ilişkin 16 adet icra takibinin olduğunu, davacının kaçak elektrik kullanımını artık yıllardır devam eden bir alışkanlık haline getirdiğini, mükerrer kullanımdan dolayı kaçak tüketim bedelinin tarifesinin 2 katı esas alınarak hesaplama yapıldığını, davacının iddialarını yaklaşık ispat kuralları ile ispat edebilecek hiçbir somut belge sunmaması, salt talebe istinaden tedbir verilmesinin kaçak elektrik kullanımı yolunu açacağı ve bir çeşit yasal olarak elektriğin kaçak kullanımına sebebiyet vereceği değerlendirmesi usul ve yasalara uygun olup somut olayın gerçekleri ile de uyuşmadığını, nitekim deprem, pandemi gibi mücbir sebeplerle de yargılamanın uzun süreceği inancında olan kaçak elektrik kullanıcıları açtıkları haksız davaların reddine karar verileceğini bile bile hakkın kötüye kullanılması niteliğindeki bu davaları açtıklarını, davacının fabrikasını büyütmek için eski sundurmalı olan yapıya ek olarak yeni sundurmalı yapı yaparak fabrikayı büyütmeye çalıştığını ve eski sundurmaları boyayarak fabrikanın yeni baştan yapıldığı izlenimi vermeye çalıştığını, fabrikanın yıkıldığı ve yeni bir bina yapıldığı iddiasının gerçek olmadığını, fabrika yıkılmış olsa elektrik tesisatının da yıkılacağını, bu şekilde teknik anlamda enerji vermenin mümkün olmayacağını, davacı tarafın çelişkili ve tutarsız beyanlarının tamamen borçlardan kurtulma amacı taşıdığını, dava dilekçesinde başkasının borçları nedeniyle enerji bağlanmadığı iddiaları da gerçek dışı ve kötü niyetli olduğunu, dosya kapsamında yapılacak araştırmalarla dava konusu tesisatın yer aldığı fabrikanın uzun süredir davacı tarafından işletildiği şüpheye yer kalmayacak şekilde ortaya çıkacağını, davacının talebiyle elatmanın önlenmesi davasında tedbiren elektriğin bağlanması adeta kaçak elektrik kullanımını ödüllendirdiğini, elektrik bağlandıktan sonra bugüne dek ödenmeyen söz konusu borcun tahsilatının da güçleşeceğini ve bununla birlikte yüksek miktarda borcu bulunan davacının yükümlülüklerini yerine getirmeden muvazaalı olarak elektrik kullanımının önünün açılmış olacağını, davacı asilin borçlarını ödenmesi yönünde girişimde bulunmak yerine dava açma ve tedbir yoluyla elektriğin açılmasını talep etmeleri hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, kaçak elektrik kullanımı, abonelerin can ve mal güvenliğine tehlike oluştururken, ülke ekonomisine de zarar verdiğini, diğer yandan kaçak kullanımın şebekedeki yükü artırarak elektriğin kalitesini düşürdüğünü ve kesintilere de yol açtığını, bu durumun elektrik kullanım abonelerini ve elektrik enerjisi sağlayan davalı şirketi de mağdur ettiğini ve zarara uğrattığını, ayrıca tedbir kararının bu haliyle uygulanması yani sözleşme olmaksızın enerji arzı sağlanması halinde yapacağı tüm tüketimler faturalandırılmayacağından dolayı kaçak kullanım kapsamında kalacağını ve bu süre boyunca hiç fatura ödenmemiş olacağını, hal böyle iken kötü niyetli davacı lehine verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle ara kararının kaldırılmasına, aksi kanaatte ise tüm tutanaklar ve tutarlar üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere teminat belirlenmek suretiyle yeniden değerlendirilerek karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf dilekçesine cevap veren davacı vekili dilekçesinde özetle;

Karşı tarafın yapmış olduğu istinaf talebinin reddi ile yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan yerel mahkeme kararının onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Talep,elektriğin kesilmesinin önlenmesi ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin ihtiyati tedbirin kabulüne ilişkin kararına yapılan itirazın reddine dair ara kararı davalı tarafça istinaf edilmekle dosya Dairemize gönderilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İhtiyati tedbir 6100 sayılı HMK nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup anılan düzenlemede açıkça mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir denilerek tedbirin verilmesi için gerekli şartlar sayılmıştır.

Talep konusu olayda davacının yürüttüğü ticari faaliyetlerde elektrik enerjisi verilmemesi halinde telafisi imkansız zarar meydana geleceği, bu durum "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir" kriterine uygun olduğu ve somut olayda HMK'nun 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Talep edenin aleyhine elektrik bağlantısının kesilmesini gerektirir hususların bulunup bulunmadığı yargılama sonucunda anlaşılacak olmasına ve mahkemece yeterli teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasına, ihtiyati tedbir kararından sonraki döneme ilişkin fatura bedellerinin ödenmemesi halinde aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen davalının elektriği kesme hakkının da baki olmasına göre, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir kararı ile ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara kararı usul ve yasaya uygun olup, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İstinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1. b. 1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesince değerlendirilmesine,

4. Kararın tebliği, harç vb. işlemlerin, 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 md. uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-f ve 394/5 maddeleri gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.07/05/2024

Başkan

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Katip

e-imzalı