Adana BAM 15. HD 2024/737 E. 2024/692 K.

T.C. ADANA BAM 15. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/737 - 2024/692

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/737

KARAR NO : 2024/692

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 25.03.2024 (Ara Karar)

NUMARASI : ... (Derdest)

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI :

VEKİLİ : Av.

TALEP KONUSU : Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 29/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/05/2024

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.03.2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :

Davalı tarafından, müvekkilinin iş yeri hakkında 22.10.2018 tarih ve ... barkod numaralı Kaçak Elektrik Tüketim Tutanağı tanzim edildiğini ve akabinde davalı tarafından müvekkili aleyhine .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile ... no'lu sözleşme hesabına ait kaçak bedeli olarak 265.291,3 TL değerinde icra takibinde bulunulduğunu, her ne kadar davalı tarafından söz konusu Kaçak Elektrik Tüketim Tutanağı düzenlenmiş ise de müvekkilim iş yerinde kaçak elektrik kullanılmadığını, müvekkil hakkında aynı zamanda .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası nezdinde "Karşılıksız Yararlanma (Kaçak Elektrik Kullanımı)" suç isnadıyla kamu davası açılmış ise de, .... Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle müvekkilinin beraatine karar verildiğini, öncelikle teminatsız olarak veya müvekkilinin ekonomik imkanlarının yetersiz olması sebeplerinden ötürü uygun görülecek bir miktarla icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra takibinin iptaline ve kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :

Davacının kullanıcı ve abone olduğu adreste kaçak elektrik kullanıldığına dair tutanağı imzaladığını, davacının tutanağı imzalamasının kaçak kullanımın kabulü niteliğinde olduğunu, kaçak tespit tutanakları HMK 204/2 uyarınca aksi ispat edilene kadar kesin delil niteliğinde olduğunu, söz konusu tespite istinaden tahakkuk edilen hesaplama özel hat tespiti üzerine hat üzerinde bulunan güç değeri ve tutanak üzerinde belirtilmiş 3 vardiya çalışma saati (21 saat) esas alınarak yapılmış olup hesaplama yönetmeliğe uygun olduğunu, kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalandırmasında esas alınacak süre yönetmeliğin 45. maddesinde düzenlenmiş olup madde uyarınca 180 gün kaçak 180 gün ek tüketim olacak şekilde hesaplama yapıldığını, 28.10.2017-25.04.2018 tarihlerinin ek fatura dönemi olarak faturalandırılmasının dayanağı yönetmeliğin 45/1 maddesinin ç bendi olduğunu, kaçak elektrik kullanımından kaynaklı borcun ödenmemesi halinde gecikme zammının uygulanması gerektiğini, elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliği'nin 44. vd. maddeleri uyarınca hesaplanan ve faturalandırılan kaçak bedellerinin ödenmesi yasa gereği olup haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kullanıcı olduğu adreste kaçak elektrik tüketmesi ve tahakkuk edilen bedelin yönetmeliğe uygun olması nedeniyle davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 13/02/2024 TARİHLİ ARA KARARI: "1-İhtiyati Tedbir Talebinin kabulüyle; 2-.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına ve banka hesaplarındaki blokelerinin kaldırılmasına," şeklinde ara karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesi sunmuş, ihtiyati tedbirin kaldırılması, bunun kabul edilmemesi halinde teminat miktarının kaldırılması talebinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 25.03.2024 TARİHLİ ARA KARARI : "İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİNE," şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

.... İcra ... E. sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına ve banka hesaplarındaki blokelerin kaldırılmasına teminatsız olarak karar verildiğini, tedbir kararı icra takibinden sonra verilmiş olup teminatsız tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olup kaldırılmasına karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise teminata hükmedilmesine karar verilmesini, ihtiyati tedbir şartları gerçekleşmemiş olup; ihtiyati tedbir müessesesinin konulma amacının somut olayda mevcut olmadığını, yerel mahkeme davacının ceza yargılamasında beraat etmesi nedeniyle tedbir kabul edilmiş ise de eksik inceleme ve değerlendirme ile beraat kararı verildiğini, beraat kararının kesinleşmediğini, ceza yargılamasının kararının bağlayıcı olmayıp beraat kararının borçlu olunmadığını göstermemekte olduğunu, bu nedenle tedbir kararının kabulünün ve teminatsız kabulünün hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemece takibin durdurulması yönünde teminatsız olarak karar verilmesinin açıkça İİK m. 72'ye aykırı olduğunu, bu halde dahi takibin tamamen durmayacağını, İİK m. 72'ye açıkça aykırı karar verilmiş olup tedbirin kaldırılmasını, tedbir kaldırılmayacak ise teminata hükmedilmesine karar verilmesini, icra takibinden sonra takibin durdurulması yönünde karar verilemeyeceği yalnızca paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasının mümkün olması nedeniyle takibin durdurulması yönündeki tedbir kararının hukuka aykırı olması nedenleriyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararına itirazlarının kabulüne, ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazların reddi kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasına, icra takibinin durdurulması yönündeki tedbir kararlarının kaldırılmasına, aksi halde icra takibinin durdurulmasına yönelik teminata hükmedilmesine, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf Dilekçesine Cevap Veren Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Karşı tarafın yapmış olduğu istinaf talebinin reddi ile yerel mahkeme tarafından verilen kararın onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE:

Dava, menfi tespit ve ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

6100 sayılı HMK'nun 341/1 maddesinde, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." denmiştir.

HMK'nın 389 v.d. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nın 389. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.

İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir. (HMK m.390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinde "(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

(2) İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

(3) İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Borçlu tarafından İİK’nun 72/2. maddesi koşullarında menfi tespit davası açılması halinde, alacağın %15’inden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı istenebilir.

Somut olaydaki durum gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir kriterine uygun olmakla ve davaya konu alacağın icraya konu edildiği ve İİK’nun 72/3. maddesi koşullarında menfi tespit davası açılmış olmasına göre de icra takibinin durdurulamayacağı ancak icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulabileceği, davacının ceza dosyasında yapılan yargılamadan beraat etmiş olmasının İİK 72/3 fıkrası ile ilişkilendirilemeyeceği, kaldı ki İİK 72/3'ün takibin icra takibinden sonra takibin durdurulamayacağına ilişkin kısmının emredici nitelikte düzenlendiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince 13.02.2024 tarihli ara kararı dairemizce yerinde görülmemiştir.

Davalı vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik istinafının kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkemenin 13.02.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kabulene dair ara kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat karşılığında kabulü gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Kabulüne,

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E (icra takibinin durdurulmasına ilişkin) 13/02/2024 tarihli ara kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILARAK (DÜZELTİLEREK) yeniden esas hakkında aşağıdaki hükmün kurulmasına;

1. Davacı tarafından ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; 2004 sayılı İİK'nun 72/3. 1 Maddesi "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez." hükmüne yer verilmiş olduğu ve davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu anlaşıldığından TAKİBİN DURDURULMASINA İLİŞKİN TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE, ancak "çoğun içinde az da vardır" ilkesi gereğince ve İİK'nun 72/3. 2 Maddesi "Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." hükmü gereğince,

Davacı tarafça dava değeri olan 265.291,30 TL'nin %15'i olan 39.793,70 TL'lik nakdi veya süresiz kat'i banka teminat mektubu yatırılması halinde, .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında İCRA VEZNESİNE GİREN PARANIN VE TEMİNAT MEKTUBUNUN DAVA SONUNA KADAR DAVALI-ALACAKLIYA ÖDENMEMESİ İÇİN 6100 sayılı HMK.nun 389/1 maddesi gereğince İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA,

3. Teminat yatırıldığında İlk Derece Mahkemesince tedbirle ilgili İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,

4. İstinaf başvurusu kabul edildiğinden harç alınmasına yer olmadığına, peşin yatırılmış olan 427,60 TL harcın talep halinde istinafa gelen davalıya iade edilmesine.

5. Davalı tarafından yapılan diğer istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,

6. Kararın tebliği, ihtiyati tedbir teminatının alınması vb. işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.29/05/2024

Başkan

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Katip

e-imzalı