Adana BAM 15. HD 2023/2207 E. 2023/45 K.

T.C. ADANA BAM 15. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/2207

KARAR NO : 2023/45

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/06/2023

NUMARASI : ... Esas ... Karar

DAVACI : ... ... GIDA İNŞAAT SANAYİ VE TİC. LTD.ŞTİ.

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... -...

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : İTİRAZIN İPTALİ

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : ... -...

VEKİLİ : Av. ...

TALEP KONUSU : Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 26/09/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalının istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk Derece Mahkemesince tensiben davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.

Mahkemenin görevli olması dava şartıdır (HMK. m.114/1-c). Dava şartları ve ilk itirazlar ön incelemede sonuca bağlanır. Ön inceleme ise, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılır (HMK. m.137/1, 139/1 ilk cümle.). Buna göre, görevsizlik kararı verilebilmesi için; dava dilekçesinin davalıya tebliği, cevap süresinin (HMK. m. 127/1) beklenmesi, süresi içinde cevap verilmesi halinde davacıya tebliği, onun cevaba cevap verme süresinin (HMK. m.136/1) beklenmesi, verdiğinde bunun diğer tarafa tebliği ve davalının ikinci cevap süresinin beklenmesi zorunludur. Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğini öngören aynı Kanun'un 138. maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu hüküm, hakime, belirtilen hususlar hakkında gerekmiyorsa ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme yetkisi tanır. Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de, davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir. Yasanın 137'nci maddesinin (1.) fıkrasında, ön incelemenin dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağının açıkça öngörülmüş olması karşısında, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden gözetileceğine ilişkin 115/1. madde hükmü de, bu hususlarda, davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilebileceğine izin verir tarzda bir yoruma elverişli değildir.

Bazı hallerde dava dilekçesindeki talebe göre görevli olmayan mahkemenin, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi veya ikinci cevap dilekçesinin verilmesinden sonra görevli hale gelmesi mümkün bulunmaktadır. Ayrıca 6100 sayılı Kanun, eskisinden farklı olarak, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etme hakkını davalıya da tanımıştır (m. 20/1). Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde davalıya kararı veren mahkemeden yargılama giderlerini talep etme hakkı da vermiştir (m. 331/2 son cümle). Davalının bu haklarını kullanabilmesi, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmiş olmasını gerektirir. Dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da aykırılık oluşturmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince tensiben davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 33.maddesi uyarınca “Hakim,Türk Hukukunu re'sen uygular”.Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince; davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hakime aittir. Buna göre davadaki iddia, davacının talebine münhasır olup, belirtilen madde hükümleri gereğince hukuki nitelendirme hakime aittir.

Mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin kira akdinden kaynaklanıp kaynaklanıp kaynaklanmadığının araştırılarak görev hususunun değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-a(3) maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1. Davalının istinaf başvurusunun kamu düzeni yönünden KABULÜ İLE, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1. a(3) maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesince gerekçede bahsedilen görev hususu değerlendirildikten sonra eksiklikler giderilerek, deliller toplanarak davanın yeniden görülüp bir karar verilmesi için dosyanın mahal mahkemesine iadesine,

3. İstinaf başvurusu sırasında peşin alınan 179,90.. TL istinaf karar harcının, talep halinde istinaf talebinde bulunan davalıya iadesine,

4. İstinaf talebi sırasında alınan İstinaf başvuru harcı ve diğer istinaf giderlerinin yargılama masrafı olarak İlk Derece Mahkemesince değerlendirilmesine,

5. Kararın tebliği, harç ve diğer hususların Hukuk Muhakemeleri Kanunu 359/3 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.26/09/2023

...

Başkan

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Katip

...

e-imzalı