Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/774 E. 2022/505 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

T.C.

ADANA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/774 Esas

KARAR NO : 2022/505

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ...- ...

VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : ....AŞ - ...

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/10/2019

KARAR TARİHİ : 25/05/2022

KARAR YAZIM TARİHİ: ...

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket ile ... Genel Müdürlüğü arasında 02/10/2018 tarihinde 2018/... İKN "Boru ve ek parça alımı" sözleşmesi imzalandığını, açık ihale usulü ile ihale edilen boru ve ek parçaları alımı mal alımı idari şartnamesinin 47.maddesinin "Söz konusu ihaledeki malların yatırım teşvik kapsamında olup KDV istisnası uygulanacağını, idare tarafından KDV ödemesi yapılmayacağı, davalı şirket ile imzalanan sözleşme ve şartnameler uyarıncan 04/10/2018 tarihli ... seri nolu faturanın kendilerine kesilmiş olup, ilgili faturanın tutarının KDV dahil toplam 3.747.029,47 TL olduğu, ödemelerin kurum tarafından gerçekleştirildiği, ... Bakanlığının 24/01/2019 tarihli makine-teçhizat listesi değişikliğine ilişkin yazı ekinde belirtilen teşvik kapsamına giren ayrıca davalı şirket ile yapılan boru ve ek parça alımı sözleşmesinin konusunu oluşturan malzemeler için kurumun sehven 562.041,05 TL ödeme yaptığını, davalı tarafın kurum tarafından yapılan ödeme ile sebepsiz zenginleştiğininden bahisle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirkete yapılan ve müvekkili kurum zararı olan 562.041,05 TL KDV meblağının ödemenin yapıldığı aydan itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca davacı vekili 24/02/2022 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 571.580,77 TL ye yükseltmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkememizce davalıya ait ticaret sicil kaydı, taraflar arasındaki sözleşme, idari şartname celp edilmiştir.

Mahkememizce dosya tespit edilen uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek üzere mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilmiş bilirkişi tarafından düzenlenen 28/10/2020 havale tarihli raporda; Davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirket arasında boru ve ek parçaları alımı ile ilgili olarak "Mal Alımına Ait Sözleşme" yapıldığı, sözleşmeye bağlı İdari Şartnamenin 47.1 maddesi gereği ihaledeki malların yatırım teşvik kapsamında olduğundan KDV istisnası uygulanamayacağının belirtildiği, böylece davacı idarenin KDV ödememesi gerektiği, yapılan bu sözleşmeye istinaden, davacı şirketin davalıya 04/10/2018 tarihli A seri ... nolu faturaların düzenlenmiş olduğu, düzenlenen faturanın KDV siz toplam tutarının 3.175.448,70 TL olduğu, davacı kurum vekilinin bu faturadan dolayı KDV ödememesi gerekirken 562.041,05 TL KDV nin sehven ödendiğinin iddia edilerek davanın açıldığını, davacı kurumca sehven ödendiği iddia edilen dava konusu faturanın KDV tutarı olan 571.580,77 TL nin ödeme belgelerinin dava dosyasına sunulmadığı, dava dosyasına ibraz edilen ödeme belgelerinde ise KDV ödemesi şeklinde açıklama bulunmadığından davacı kurumun talep ettiği alacağın somut olarak tespit edilemediğini, davacı tarafından davalı adına düzenlenen "Hesap Hareketler Raporu"nda dava konusu fatura dışında taraflar arasında farklı ihaleden kaynaklı hesap hareketlerinin olduğu, taraflar arasındaki alım satımın bu fatura ile sınırlı olduğunun düşünülmesi halinde davacının davalıya fatura bedelinin üzerinde 89.289,25 TL fazla ödeme yaptığı görüldüğünden bu ödemenin KDV ödemesi olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği konusundaki hükmün mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce dosya davacı vekilinin itirazları de değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmek üzere önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 10/03/2021 havale tarihli ek raporda; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 02/10/2018 tarihli 2018/... İKN ihale nolu sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirildiği, söz konusu sözleşmenin eki olan İdari Şartnamenin 47.maddesinde alımına konu malların "47.1-Söz konusu ihaledeki malların yatırım teşvik kapsamında olup, KDV istisnası uygulanacağı, idare tarafından KDV ödemesi yapılmayacağı" şeklindeki şartname hükümlerine uyulmadan davalı tarafından davacıya düzenlenen 04/10/2018 tarihli ... numaralı kümülatif fatura üzerinde 571.580,77 TL lik sehven/yersiz KDV hesaplandığı, hesaplanan bu KDV nin davacı tarafından raporun önceki bölümünde ayrıntılı olarak izah edildiği üzere Gelir İdaresi BAşkanlığı'nın "Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği hükümlerine göre davacı tarafından iadesinin talep edilmesinin gerektiği, bu talep yapılmadan ve vergi dairesindeki tahakkuk işlemleri değiştirilmeden davalıdan direkt tazminat şeklinde fuzulen tahsil edilen KDV nin alınması halinde davacı idarenin fazla ödediği KDV yi ilgili dönem hesaplanan KDV sinden indirim konusu yaparak Vergi Dairesine bu miktar daha az KDV ödendiğinden bu düzeltme yapılmadan davacıdan mahkeme yoluyla KDV nin tahsil edilmesi halinde davacının sebepsiz zenginleşeceğinin göz önünde bulundurulması gerekiği, uyuşmazlık konusunda kümülatif fatura üzerinde sehven/yersiz hesaplanan KDV nin davacı tarafından davalıya ödenip ödenmediğinin dava dosyasına sunulan belgelerden mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce dosya, Ankara Doğanbey Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabı geldikten sonra, dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporları da değerlendirilerek, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek üzere 3 mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş mali müşavirler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen 27/01/2022 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda;

A)Davalı tarafından 04/10/2018 tarihinde (3.175.448,70 TL + %18 KDV 571.580,77 TL = 3.747.029,47 TL) ...5 seri nolu faturaların kesildiği ve davacının bu faturaları 09/10/2018 tarihinde kayıtlara aldığı, davalının 3.747.029,47 TL alakalandırıldığı ve 09/10/2018 tarihi ile 4/11/2018 tarihleri arasında davacının davalıya dava konusu alacakla ilgili 3.747.029,47 TL ödemede bulunduğu,

B)Dava konusu alacak ile ilgili bir önceki bilirkişi raporunda bilirkişi, davacı tarafından davalıya 89.289,25 TL fazla ödemede bulunduğunun tespit edildiğ, aslında bu ödemenin davacı ile davalı arasında 08/11/2018 tarihinde imzalanan ihale kayıt numarasının 2017/... olan 312.700,00 TL tutarlı sözleşmeye istinaden yapılan ödeme olduğu, yani davacının davalıya bu dosya ile ilgili 89.289,25 TL fazla ödeme bulunmadığı,

C)Davacı ile davalı arasında İKN (İhale Kayıt Numarası) KDV hariç 3.175.448,57 TL tutarında 02/10/2018 tarihinde Boru ve ek parçaları alımı sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin diğer hususlar başlıklı 47.maddesi incelendiğinde, söz konusu ihaledeki malların yatırım teşvik kapsamında olup KDV istisnası uygulanacağı ve davalının davacıya KDV ödemesi yapmayacağı, bu sözleşme çerçevesinde davalının 04/10/2018 tarihinde ... seri nolu düzenlediği faturaları KDV hariç 3.175.448,70 TL tutarında düzenlemesi gerekirken KDV dahil 3.747.029,47 TL düzenleyerek 571.580,77 TL KDV yi sözleşme hükümlerine aykırı olarak tahsil etiği, sözleşme hükümlerine aykırı olarak alınan 571.580,77 TL tutarın hukuki değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğu,

D)Dava konusu alacağın davalının davacıdan yersiz uygulanan KDV den kaynaklandığının dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, davalı tarafından davacıdan alınan bu dava konusu alacak tutarının davacıya ödenmesi yada cari hesaba davacı lehine alacak kayıt etmesinin, bu işlemlerden sonrada davalının 2018 yılı 10 ayı Katma Değer Vergisi Beyannamesinin düzeltilmesi prosedürünün yerine getirilmesi, vergi idaresine fazla ödenen kdv var ise bu durumun vergi idaresinden davalı tarafından istenebileceği, davacının davalıdan 571.580,77 TL fazla ödenen kdv yönünden alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Dava, KDV istisnası uygulanması gereken sözleşme uyarınca fazladan ödenen KDV nin iadesi talebine ilişkindir.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında boru ve ek parça alımı ile ilgili olarak 02/10/2018 tarihli 2018/... İKN nolu sözleşmenin eki olan idari şartnamenin 47.maddesi uyarınca ihaledeki malların yatırım/teşvik kapsamında olduğundan KDV istisnası uygulanacağı ve davacı tarafından KDV ödemesi yapılmayacağı belirlenmiştir. Davalı tarafından 04/10/2018 tarihinde davaya konu ... seri nolu (3.175.448,70 + %18 KDV 571.580,77 TL = 3.747.029,47 TL) faturalar kesildiği ve davacının bu faturaları 09/10/2018 tarihinde kayıtlara aldığı, 09/10/2018 tarihi ile 14/11/2018 tarihleri arasında davacının davalıya dava konusu faturalar ile ilgili 3.747.029,47 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan idari şartnamenin 47.maddesi dikkate alındığında davalının 04/10/2018 tarihinde düzenlediği ... seri nolu faturaları KDV hariç 3.175.448,70 TL tutarında düzenlenmesi gerekirken KDV dahil 3.747.029,47 TL olarak düzenleyerek 571.580,77 TL KDV yi sözleşme hükümlerine aykırı olarak tahsil ettiği anlaşıldığından sözleşme hükümlerine aykırı olarak tahsil edilen 571.580,77TL nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 2.3 maddesinde sözleşmede belirtilen adrese yapılacak tebliğlerin ilgili taraflara yapılmış sayılacağı belirtilmiştir. Davacı tarafından haksız olarak ödendiği tespit edilen KDV tutarından 562.041,05 TL sinin ödenmesi için davacı tarafından davalıya Adana 4.Noterliğinin 28/08/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiği, ihtarnamenin davalıya sözleşmede belirtilen adresine 02/09/2019 tarihinde ulaştığı, ancak adreste kimsenin bulunmaması nedeni ile iade edildiği, ihtarnamede davalıya ödeme yapması için tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük süre verildiği, bu nedenle davalının davaya konu 562.041,05 TL yönünden 10/09/2019 tarihinde, bakiye 9.539,72 TL yönünden ise davalının ıslah tarihi olan 24/02/2022 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek asıl alacağa bu tarihlerden itibaren taleple bağlı kalınarak değişen oranlı reeskont faizi uygulanmasına karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile; toplam 571.580,77 TL nin 562.041,05 TL sine temerrüt tarihi olan 10/09/2019 tarihinden, 9.539,72 TL sine ise ıslah tarihi olan 24/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2. Alınması gereken 39.044,68 TL karar harcından, peşin alınan 9.598,26 TL ile 170,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.768,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.276,42TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 9.768,26 TL harcın tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 45.629,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5. 7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin tamamının 6325 sayılı yasanın 18/A. 11.maddesi fıkrası uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

6. Davacı tarafından yapılan 448,80TL tebligat/müzekkere gideri ile 3.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.198,80TL yargılama giderinin tamamının 6325 sayılı yasanın 18/A . 11.maddesi fıkrası uyarınca davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7. Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, alenen ve usulen tefhim kılındı. 25/05/2022

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...