Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1015 E. 2022/425 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/1015 Esas - 2022/425

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C.

ADANA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/1015 Esas

KARAR NO : 2022/425 Karar

İcra dosyası : Adana Genel İcra Müdürlüğü 2021/... E. Sayılı

HAKİM : ...

KATİP : ...

DAVACI : ... ANONİM ŞİRKETİ - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/12/2021

KARAR TARİHİ : 21/04/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ...

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 21/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirketin ... bayi/distribütörü (....Ltd.Şti.) kanalı ile taraflar arasında 01.06.2016 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, sözleşmenin 2. maddesinde işletici işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, davalı kendisine verilecek olan 38.000,00 TL katkı payı mukabilinde sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca 36.000 litre ürün satmayı taahhüt ettiğini, taraflar arasında yapılan işbu sözleşmenin 12 maddesinde öngörülen, davalı işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile müvekkili şirket bayi/distribütör kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak verilmesi taahhüt edilen 38.000,00 TL katkı payı ödemesi bayi/distribütör vasıtası ile müvekkili şirket tarafından davalıya ödendiğini, tarafların daha sonra aralarında 01.04.2018 tarihli ek protokol düzenleyerek düzenlenen ek protokol uyarınca sözleşme revize edildiğini, davalıya bu tarihten itibaren 25.000 litre daha bira satması karşılığında ayrıca 53.765,00 TL daha katkı payı ödemesi yapılması kararlaştırıldığı, 53.765,00 TL katkı payı ödemesinin de davalıya yapıldığını ve ödenen katkı payı toplamı 91.775,00 TL'ye ulaştığını, davalı katkı payı ödenmesi yapıldıktan sonra davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, ticari ahlaka uygun olmayan bir davranış sergiledğini ve Kasım 2019 tarihi itibarıyla mal alımını tamamen keserek 25.000. litrelik ürün satım taahhüdünü yerine getirmediğini, davalı işbu tutumu ile sözleşmenin 2. maddesini ihlal ettiğini, sözleşmenin 21. maddesinde, davalı-işletici sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenlerle faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması halinde, kendisine ödenen katkı payının tamamını kendisine verildiği tarihten itibaren merkez bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte itiraz etmeksizin nakden veya defaten müvekkili şirkete ödemeyi kabul eder ibaresi yer aldığını, ürün alımı yapmaması nedeni ile sözleşmeyi ihlal eden davalıdan, müvekkili şirketin davalıya ödediği 91.775,00 TL katkı payının verildiği tarihinden itibaren merkez bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak ticari faizi ile birlikte ödemesini temin için, Adana Genel İcra Müdürlüğü 2021/... E sayılı dosyasıyla 149.187,85 TL takip çıkışlı icra takibi başlatıldığını, icra takibine karşı borçlunun borcunun bulunmadığını belirtilerek itiraz ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de olumlu bir sonuç alınamadığını beyan ederek, Adana Genel İcra Müdürlüğü 2021/... Esas Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP:

Davalı vekili vasıtasıyla verdiği 19/01/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında Anamur distribütörü ... Ltd. Şti. Kanalı ile 01.06.2016 tarihli bir sözleşme yapıldığını, daha sonra 2018 yılında ek bir sözleşme daha yapılarak müvekkiline bu sözleşmeye uymadığı aykırı davrandığı gerekçe gösterilerek haksız icra takibi yapıldığını, müvekkilinin icra takibine itiraz ettiğini, müvekkili 10 yıldan uzun süredir bu iş yerini çalıştırdığı, bu süre zarfından iş yerini devir edene kadar davacı şirket ile çalıştığını, çalışma şartlarına bakıldığında sözleşmelerin hep süre yönünden yapıldığını, en azından müvekkilinin bildiği bir kota koyulmadığını, 2 yılda bir yenilendiğini, davacının Anamur bayisinin bu işlerle ilgilenen şirket çalışanları da müvekkiline bu konu hakkında herhangi bir bilgi vermediğini, aralarında ki uzun yıllar boyunca süren ticari dostluktan ötürü müvekkilinin boş sözleşmeye imza attığını, her hangi bir kotanın koyulmadığını, müvekkili şirketinin 2 yılda bir sözleşme yaptığını bunu davacı şirketin müvekkili ile yapmış olduğu eskiye dair sözleşmeler ve almış olduğu ürünleri gösterir belgelerde sabit olduğu, müvekkili davacı şirketle aralarında yapılan 2016 yılında ki sözleşme şartlarını yerine getidiğini, yeni sözleşme yapmak yerine 2018 yılında ek bir sözleşme yapıldığını, 2016 yılındaki katkı payı alacağının bütün şartlarını yerine getirdiğini ve bu katkı payı alacağına hak kazandığını, 2018 yılında yapılan ek sözleşmeyle müvekkili ülke genelinde yaşanan pandemi süresine kadar mal almaya devam ettiğini fakat içkili mekanların kapanması ve ülkede ki ekonomik kriz gibi nedenlerle mal alımını kapalı kaldığı süre yönünden durdurduğunu, pandemi koşulları nedeni ile müvekkilinin işletmesinin 8-10 ay gibi uzun bir süre kapalı kaldığını, satış yapamadığı için alımda yapamadığını, müvekkilinin iş yerini devrettiğini, iş yerini devir ettiği kişi ve davacının Anamur bayisinde bahsi geçen sözleşmelerle ilgilenen personel olarak çalışan ... isimli şahısla yeni bir sözleşme yapmak istediklerini eski sözleşmeden kalan yılların yeni sözleşmeye eklenerek devir alan kişiye aktarılması konusunda konuştuklarını fakat " bir sıkıntı çıkmayacağını bu sözleşme bitine kadar bu sözleşme üzerinden devam edilip sözleşme bitiminde yeni sözleşme yapılır" şeklinde cevap aldıklarını, devralan kişinin bir süre daha davacı şirketten ürün almaya devam ettiğini, fakat davacı şirketin anamur bayisinin değiştiğini ve yeni bayi müvekkilinin devrettiği iş yerine ürün vermediğini, davacı şirketin yeni bayisi kötü niyetli davranarak ürün satımını durdurarak müvekkili sözleşme açısından temmerrüde düşürdüğünü, müvekkilinin sözleşmenin 2018 yılında yapılan ek sözleşmesinde temerrüde düşmesinin sebebinin müvekkilinin kendisi değil şirket, ürün satışını tamamen kesen anamur bayisi ve şirket çalışanları olduğunu beyan ederek müvekkilinin sözleşmenin 2016 yılındaki kısmında sözleşme şartlarını yerine getirdiği 2018 yılında yapılan ek sözleşme şartlarının ise davacı şirket ve bayisi tarafından kötü niyetli sözleşme şartlarını yerine getiremediğini bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA ve GEREKÇE:

Mahkememizce, Adana Genel İcra Müdürlüğü 2021/... E. Sayılı

takip dosyası, Mersin Anamur Vergi Dairesi Müdürlüğünden dava konusuna ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir.

Adana Genel İcra Müdürlüğü 2021/... Esas Sayılı; davacı/alacaklı tarafından, davalı/borçlu aleyhine toplam 149.187,85TL tahsili amacıyla icra takibi açıldığı, borçlu tarafından itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dava dosyasına ilişik 2021/120742 sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından 1.360,00.TL tutar üzerinden sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.

Dava, bayi sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine dayalı olarak başlatılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.

Mahkememizce Mersin/Anamur Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabi yazısında; ... vergi kimlik numaralı ...'un 11.05.2012-01.11.2019 tarihleri arasında bar, meyhane ve birahanelerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) faaliyetinden YGV.si mükellefi olduğunu, mükellefin işletme hesabına göre defter tuttuğunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177.maddesinin 1.fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan alım ve satımlara ilişkin nakdi limitlerin 2016 takvim yılı için 290 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 177-(1): Yıllık alış:168.000,00 TL-Yıllık satış:230.000,00 TL, 177(2): Yıllık Gayri Safi İş Hasılatı: 90.000,00 TL, 177(3): İş Hasılatının 5 katı ile Yıllık Satış Tutarı Toplamı:168.000,00 TL olduğunu, mükellefin 2016-2017-2018-2019-2020 takvim yıllarına ilişkin alım satım miktarlarını gösteren YGV si beyannamelerinin gönderildiğini belirtmiş, yazı eklerinin incelenmesinde davalının alım-satımlarına ilişkin nakdi limitleri dikkate alındığında, faaliyetinin tacir niteliğinde olmadığı ve esnaf kabul edilmesi gerektiği görülmüştür. Buna göre davalının faaliyetinin ticari nitelikte olmadığı, davacı tacir olmakla birlikte davalı tacir olmadığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan dava niteliğinde kabul edilemeyeceği, uyuşmazlık konusunun 6102 sayılı TTK'dan düzenlenen işlerden olmadığından mutlak ticari iş niteliğinde de olmadığı, sonuç olarak 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeler nazara alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;

1. 6100 sayılı HMK.nun 114/1. c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2. 6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ADANA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. 6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (tebliğ ile beraber),

4. 6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerinin (suç üstü ödeneğinden karşılanan arabuluculuk ücreti dahil) görevli mahkemece değerlendirilmesine,

5. 6100 sayılı HMK.nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacıların yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine,

Dair, tarafların yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/04/2022

Katip ...

Hakim ...